نسبت سنجي عدالت در انديشه امام خميني (ره) و صدرالمتالهين

Comparative Study of Justice on Imam Khomeini’s and Molla Sadra’s thoughts

عدل يا عدالت(justice)ازجمله معدود مفاهيمي است كه از سپيده‌دم تاريخ، رسيدن و بهره‌مندي از آن، آرزوي كهن و خواست جاودانه انسان‌ها بوده و هست و همواره به‌عنوان آرمان باقي خواهد بود. اين مقاله در پي تبيين ديدگاه صدرالمتالهين شيرازي موسس مكتب حكمت متعاليه و امام خميني (ره)؛ به‌عنوان دوشخصيتي كه درزمينه تمسك به آموزه‌هاي قرآني، برهان، اخلاق، عرفان، كلام، فقه، تفسير اتفاق‌نظر دارند؛ درباره مفهوم عدالت است مفهومي كه رسيدن به آن از اهداف نظام مقدس جمهوري اسلامي نيز مي‌باشد، در اين راستا نكات مشترك بين اين دوبه اجمال بيان گرديده و نظرات ويژه هريك را موردتوجه و تعمق گرفته و بازآفريني شده است.درنهايت اين فرضيه را اثبات مي‌كند كه اين دو نظريه‌پرداز در برداشت‌هاي گوناگون از اين مفهوم با توجه به مشي مشترك مذهبي و فلسفي خود، هم‌عقيده هستند و اختلاف عمده‌اي ندارند ولي ملاصدرا بيشتر به جنبه الهي و فلسفي و نيز فردي-اخلاقي عدالت پرداخته و بنيانگذارانقلاب اسلامي در عين توجه به جنبه كلامي، عرفاني اين مفهوم، با توجه به عملي نمودن نظريه ولايت‌فقيه و بنانهادن نظام مقدس جمهوري اسلامي در وجهه عدالت سياسي- اجتماعي گام‌هاي بزرگي در انديشه و عمل برداشته است.

Fairness or justice is one of the few concepts that have been the long, eternal human desire to achieve and take benefit of it since the dawn of history; and it always will be considered as an ideal. The paper aims to explain Molla Sadra Shirazi’s idea, founder of the school of Transcendent Wisdom, and Imam Khomeini’s idea “as the two character who are agreed in resorting to teachings of Quran, argument, ethics, mysticism, theology, jurisprudence, and interpretation” on the concept of justice, that achieving to it is one of the goals of Islamic Republic of Iran. In this regard, the common points between them are outlined here and the particular concerns are reflected and considered and reviewed here. These two theorists agree and have little disagreement in various perceptions on the concept respect to their common philosophical and religious approach. But Molla Sadra Shirazi addressed more to the divine, philosophical and individual-moral of justice, and Imam Khomeini while considering the verbal, mystical aspect of the concept due to fulfilling idea of the Supreme Leader and establishing Islamic Republic, had great roles in thought and implementing (fulfilling) the social-political justice.