بررسي رابطه بين استرين گرمايي و بهره‌وري نيروي انساني در يك صنعت مونتاژ خودرو

چكيده مقدمه: افراد در بسياري از مشاغل در معرض استرس‌هاي حرارتي قرار دارند. مواجهه با گرما و ايجاد تنش گرمايي در فرد، علاوه بر تاثير منفي بر روي سلامتي فرد، بهره‌وري و راندمان او را تحت تاثير قرار مي‌دهد. لذا هدف اين مطالعه بررسي رابطه بين استرس گرمايي و بهره‌وري نيروي انساني در صنعت مونتاژ خودرو بود. روش‌‌ها: اين مطالعه مقطعي در دو فصل تابستان و زمستان 1390 بر روي 181 نفر از كارگران صنعت مونتاژ خودرو انجام گرفت. جهت بررسي استرين گرمايي از دو شاخص دماي ترگويسان (WBGT) و نمره استرين گرمايي استفاده شد. همچنين جهت بررسي وضعيت بهره‌وري نيروي انساني از مقياس 26 سوالي بهره‌وري نيروي انساني هرسي و گلداسميت استفاده گرديد. جهت بررسي ارتباط شاخص‌هاي دماي ترگويسان و نمره استرين گرمايي با بهره‌وري و ريز مقياس‌هاي تشكيل‌دهنده آن از آزمون ضريب همبستگي پيرسون استفاده گرديد. يافته‌ها: بيشترين و كمترين مقدار شاخص‌هاي دماي ترگويسان و شاخص نمره استرين گرمايي در فصل تابستان، به ترتيب براي واحد مخصوص و سوله انبار به دست آمد. در فصل زمستان بيشترين مقدار اين شاخص‌ها براي واحد توليد به دست آمد و كمترين مقدار اين شاخص‌ها در فصل زمستان، به ترتيب براي واحدهاي بازرگاني و مخصوص به دست آمد. بيشترين مقدار بهره‌وري هم براي واحد بازرگاني (25/81) و كمترين مقدار آن براي واحد انبار (16/52) به دست آمد. نتايج حاصل از ضريب همبستگي پيرسون نشان داد كه شاخص دماي ترگويسان با بهره‌وري نيروي انساني رابطه معناداري ندارد (134/0=P). اما شاخص نمره استرين گرمايي با بهره‌وري نيروي انساني رابطه‌ معكوس و معناداري دارد (015/0=P) و با افزايش نمره شاخص تنش گرمايي مقدار بهره‌وري كاهش پيدا مي‌كند و همچنين با كاهش نمره شاخص تنش گرمايي، مقدار بهره‌وري افزايش مي‌يابد. نتيجه‌گيري: براساس نتايج اين مطالعه، شاخص نمره تنش گرمايي (HSSI) رابطه معكوس و معناداري با ميزان بهره‌وري افراد داشت، ولي شاخص دماي ترگويسان (WBGT) رابطه معني‌داري با بهره‌وري نداشت. به طوري كه با افزايش سطح استرين گرمايي، ميزان بهره‌وري كاهش يافت.