جايگاه تنوع روش شناختي در جامعه شناسي دين با نگاهي ويژه به تحليل تاريخي- تطبيقي

نمودهاي متفاوت دين لزوماً منجر به رويكردهاي متفاوت به شناخت دين مي شوند: رويكرد درون ديني براي مطالعه نمود معرفتي و رويكرد برون ديني براي مطالعه نمود خارجي. كانون توجه، هدف شناسايي و در نتيجه روش اين دو رويكرد تفاوت مهمي با هم دارند. از اين منظر، اين دو رويكرد در يك سطح نيستند تا تعارض كنند، بلكه- با رعايت حدود و شرايط- بيشتر مكمل هم در شناخت همه جانبه دين محسوب مي شوند. يكي از دين شناسي هايي كه رويكرد برون ديني دارد جامعه شناسي دين است با تنوعي در روش ها، و يكي از روش هاي جامعه شناسي دين كه خصوصاً از اوايل قرن بيست ويكم با توجه روزافزوني مواجه شده است تحليل تاريخي- تطبيقي است. اين روش علاوه بر برخورداري از تكنيك هاي مناسب براي توصيف و تبيين تاريخي با موضوعاتي كه به تازگي در مطالعات ديني اهميت يافته اند سازگاري هاي روش شناختي متعددي دارد.