سن مسيوليت كيفري كودكان و نوجوانان در قانون مجازات اسلامي ١٣٩٢

Juvenilesʹʹ Age of Criminal Responsibility in Islamic Penal Code of 2013

از جمله موضوعات بحث‌انگيز قانون مجازات اسلامي 1370، پايين بودن حداقل سن مسيوليت كيفري اطفال بود. احتساب سن بلوغ جنسي به عنوان حداقل سن مسيوليت كيفري باعث شده بود كه به‌‌ويژه دختران در سني مسيوليت كيفري پيدا كنند كه از توانايي‌هاي ذهني لازم براي انتساب مسيوليت بي‌بهره‌اند. از سوي ديگر، عدم تفكيك حداقل سن مسيوليت كيفري و سن بلوغ كيفري، باعث مي‌شد كه اطفال به‌يكباره از عدم مسيوليت مطلق به عرصه‌ي مسيوليت كيفري كامل گام بگذارند. قانونگذار در سال 1392 اقدام به تغييرات مهمي در اين حوزه نمود. نخست، در جرايم تعزيري، بين حداقل سن مسيوليت كيفري و سن بلوغ كيفري تفكيك قايل شد و سپس آزادي عمل قضات براي عدم اجراي حد و قصاص در مورد مرتكبان زير سن 18 سال را افزايش داد. در اين نوشتار، ضمن تبيين قواعد مسيوليت كيفري اطفال و نوجوانان در قانون مذكور، به نقد آنها با رويكردي تطبيقي پرداخته شده است.