سلامت و پزشكي از ديدگاه شاهنامه فردوسي

Health and medicine in Shahnameh of Ferdowsi

سابقه و اهداف: شاهنامه، اثر ارزشمند حكيم فردوسي طوسي، كتابي شناخته شده و معروف است. شاهنامه را منظومه اي در تاريخ پهلوانان ايران مي دانند كه با آن، نام پهلوانان ايران ماندگار شد و زبان فارسي كه در حال افول بود، جان تازه اي گرفت. اين مقاله با هدف بررسي پزشكي و سلامت از ديدگاه شاهنامه فردوسي انجام شده است. روش بررسي: اين مطالعه از نوع كيفي با روش تحليل محتوي از نوع Summative بوده است. ابياتي از شاهنامه كه متضمن مسايل پزشكي است در اين مقاله مورد توجه واقع و دسته‌بندي شده و مضامين آن مورد تحليل محتوي قرار گرفته است. در همه موارد منبع و ماخذ شاهنامه بوده و بر اساس كشف الابيات موضوعي ابيات استخراج گرديده‌اند. يافته‌ها: پزشك و پزشكي يكي از واژه هاي پركاربرد در شاهنامه فردوسي است. در اين منظومه مرتباً از زدن، مجروح كردن، مداوا و تاثير گياهان دارويي و شفا دهنده‌ها سخن مي رود. نتيجه‌گيري: هر چند شاهنامه اثري ادبي است و خواننده انتظار شنيدن مسايل مربوط به علم پزشكي در آن ندارد، لكن در بردارنده مسايل مهمي است كه امروز نيز شنيدن آن جالب و در نوع خود اعجاب انگيز است.

Introduction: Shahnameh, Ferdowsi Tusi valuable work, is well-known and famous epic in Persian. A poem Shahnameh heroes in the history of Iran know that its name was enduring heroes of Iran and the Persian language was in decline, I was new. But something else is the purpose of writing this article. The Shahnameh is the only Iranian athletics history or include other issues as well? Methods: This was a qualitative- content analysis of summative type .Verses of Shahnameh which covered medical issues were classified and analyzed. Relevant indexes (Kashfolabyat) were used to address the verses for readers. Results: Medicine and health were regularly referred in Shahnameh. Various medical and surgical treatment were mentioned and healing effects of herbs were discussed. Conclusions: Medical and health references in Shahnameh, and the relevant terminology, may help academics and students in understanding old Persian writings about these subjects.