ارزيابي تسهيلات صندوق هاي توسعه سرمايه گذاري بخش كشاورزي ايران به لحاظ هزينه مبادله وام گيري

هدف مقاله حاضر بررسي هزينه­ هاي مبادله دريافت تسهيلات از صندوق­هاي غير دولتي توسعه سرمايه­گذاري است كه كمتر از يك دهه از آغاز فعاليت آن­ها مي­گذرد. هزينه­ هاي مبادله عاملي مهم و محدودكننده براي وام ­گيرندگان كوچك و خرده­ پا در استفاده از وام ­هاي رسمي به شمار مي­رود. داده ­هاي مورد نياز از شركت مادرتخصصي حمايت از توسعه سرمايه­ گذاري و تكميل پرسشنامه به روش نمونه­ گيري تصادفي طبقه­بندي شده در سال 1390 به دست آمد. در اين مطالعه، ضمن برآورد و محاسبه هزينه مبادله دريافت تسهيلات، با استفاده از الگوي اقتصادسنجي آثار عوامل موثر بر هزينه مبادله وام­گيري بررسي شد. يافته­ هاي تحقيق نشان ­دهنده كنترل هزينه­ هاي مبادلاتي در جريان دريافت تسهيلات از صندوق­هاي توسعه سرمايه گذاري و كاهش اين هزينه­ ها در صندوق ­هاي بزرگ­تر و داراي جريان مالي گسترده­ تر است. بر اين اساس، ميزان هزينه مبادله صندوق اصفهان 1/07 درصد و در دو صندوق كوچك­تر در استان­هاي گلستان و قم به­ترتيب 1/27 و 3/29 درصد محاسبه شد. نتايج الگوهاي اقتصادسنجي نيز نشان­ دهنده اهميت شرايط وام نظير سود، حجم وام درخواستي و سپرده وام گيرنده همچنين ويژگي­ هاي وام­گيرنده شامل سطح تجربه و سواد، آموزش، سابقه تخلف و مدت­زمان صرف­شده در كاهش هزينه مبادله دريافت تسهيلات است. از آنجا كه بيشتر عوامل موثر شناسايي ­شده مربوط به ويژگي­ها و شرايط وام­گيرنده بوده است، مي­توان با تمركز بر وام­گيرنده از طريق ارتقاي توانمندي­ ها و سطح توسعه ­­يافتگي وي هزينه­هاي مبادله دريافت تسهيلات در ساير موسسات اعتباري را كاهش داد. توسعه و گسترش روش­هاي وام گيري گروهي كه در سازوكار وام­دهي صندوق­هاي توسعه سرمايه­ گذاري مرسوم است مي­تواند راهكاري موثر در اين زمينه به شمار ­رود.