بازخواني ماليات بر ارث (رويكرد فقهي، تاريخي و مقايسه با ساير كشورها)

A Review of Inheritance Tax from Jurisprudential, Historical Approach: A Cross country Comparison

ارث و انتقال ماترك ميت به ورّاث امر مستحدثه اي نيست. در همه تمدن ها و جوامع جهان در طول تاريخ شاهد حضور اين موضوع و وضع قوانين روشن براي آن بوده ايم. مساله ماليات بر ارث به همراه ساير ماليات هاي متعارف در كشورهاي پيشرفته ابداع، وضع و به اجرا درآمد و ساير كشورها نيز با تاسي از آن كشورها قوانيني را وضع و ماليات هايي را اخذ نمودند. اين مقاله در صدد بررسي پرسش هايي در اين زمينه است كه برخي از آن ها عبارتند از: 1- با وجود ارث در صدر اسلام و توجه معني دار شريعت اسلامي به آن و تبيين احكام جزيي مربوط به آن در كتاب و سنت، آيا اثري از وضع تكليف مالي بر ارث در آموزه هاي اسلامي مي-توان يافت؟ 2- آيا در حكومت هاي صدر اسلام و حتي ساير خلفا در جامعه اسلامي سابقه اي از ماليات بر ارث وجود دارد؟ 3- در صورتي كه پاسخ به پرسش هاي قبلي منفي باشد، وضع و اخذ ماليات بر ارث در جوامع اسلامي چه حكمي دارد؟ آيا از موارد منطقه الفراغ محسوب مي گردد؟ 4- ماليات بر ارث در ساير كشورها در چه جايگاهي قرار دارد؟ 5- كدام يك از اسناد (قوانين موجود يا لايحه بازنگري) در ايران، با نتيجه مطالعات سازگاري بيشتري دارد؟ براي بررسي و پاسخ به پرسش هاي مذكور به روش توصيفي (تحليل محتوا)، در سه زمينه: ا- بررسي فقهي؛ 2- بررسي تاريخي؛ 3- بررسي وضعيت ماليات بر ارث در ساير كشورهاي جهان مطالعه قابل قبولي بايد صورت پذيرد و در نهايت قانون موجود و لايحه پيشنهادي، در ترازوي ارزيابي قرار گيرد و نسبت به سازگاري بيشتر هر يك از آن ها با مطالعه انجام شده، اظهارنظر و احياناً پيشنهاد جايگزين ارايه شود.