روابط پارسيان هند با زرتشتيان يزد در عهد ناصري

هجوم تيمور و تشديد مصائب زرتشتيان در خراسان و حوزه شمالي ايران، نخبگان روحاني اين اقليت را بر آن داشت تا به مناطق امن­تري چون يزد و كرمان پناه آورند. از اين­رو با اسكان موبدان در روستاهاي تُركآباد و شريف­آباد يزد، اين خطه نه تنها به مهم­ترين كانون زرتشتي­گري ايران ارتقا يافت كه مرجعي براي پارسيان هند جهت كسب اطلاعات ديني گرديد. تداوم اين روابط فرهنگي باعث شد تا در سده نوزدهم ميلادي كه پارسيان در سايه مناسبات مطلوب با دولتمردان انگليسي حاكم بر هند و بهره­گيري از رهاوردهاي فكري غرب برجستگي يافته بودند، با ايجاد «انجمن اكابر پارسيان هند» در صدد ياري به هم كيشان خود در ايران برآيند. موضوعي كه با عزيمت مانكجي به ايران در عهد ناصري و اقدامات گسترده وي در لغو جزيه، انجام اصلاحات درون­ساختاري، ايجاد مدارس نوين و تلاش در كاهش فشارهاي اجتماعي برهم­كيشان، فصل نويني را در حيات اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي زرتشتيان يزد رقم زد. بر اين مبنا، پژوهش حاضر مي­كوشد تا به شيوه تحليل تاريخي گستره اين روابط را در چارچوب كاركرد نمايندگان انجمن پارسيان هند در عهد ناصري به بحث و بررسي گذارد.