لحن (خطا) در قرايت قرآن و گونه‌شناسي علل و اسباب آن

Solecism (Laḥn =Khaṭā’) in the Reading of the Qur’ān and the Typology of its Causes

قرايت قرآن كه بر هر مسلماني واجب است، از اصول و قواعد لازم الاجرايي برخوردار است تا حروف، كلمات و جملات قرآن، صحيح و درست خوانده شده و لفظ و معناي قرآن به‌خوبي ادا و منتقل گردد. به صحيح و درست خوانده نشدن اين عناصر، «لحن» گفته مي‌‌‌شود و داراي علل و اسبابي است كه شناخت آنها، كمك بسزايي به آسيب‌شناسي خطاهاي قرايت قرآن توسط قاريان مي‌كند. در اين مقاله ابتدا تلاش شده است كه لحن از نظر لغت و اصطلاح به اختصار توضيح داده شده و سپس اقسام و انواع لحن از جهات مختلف ذكر شود و پس از نگاهي اجمالي به پيشينه بحث، به ذكر گونه‌هاي مختلف اسباب و علل وقوع لحن در قرايت قرآن پرداخته مي‌شود. برخي از اين اسباب، عدم آشنايي قاري به احكام قرايت، عدم آشنايي قاري به تفسير، عدم آشنايي قاري به قواعد نحوي و صرفي، عدم آشنايي قاري با لحن بيان (تنغيم)، مشكلات رسم‌الخطي و ... است.