بررسي آزمايشگاهي ضريب شدت جريان سرريز جانبي لبه‌تيز ذوزنقه‌اي

Laboratory investigation on discharge coefficient of trapezoidal sharp crested side weirs

سرريزهاي جانبي به طور معمول در سيستم‌هاي زهكشي و كنترل سيلاب، جمع‌آوري آب‌هاي سطحي و بسياري از پروژه‌هاي منابع آب و محيط‌زيست كاربرد دارند. اين پژوهش ويژگي‌هاي ضريب شدت جريان سرريز جانبي لبه‌تيز ذوزنقه‌اي شكل را با طراحي 18 سرريز در شرايط زيربحراني ارزيابي كرده و عوامل تاثيرگذار بر روي ضريب شدت جريان اين سازه هيدروليكي را بررسي مي‌كند. در اين پژوهش از روش‌هاي آماري و رگرسيون چندگانه، معادلاتي با 3/4 و 4/5 درصد خطا براي محاسبه ضريب شدت جريان ارايه شد. نتايج حاصل نشان مي‌دهد كه درنظر گرفتن شيب جانبي سرريز به‌عنوان عامل اثرگذار بر ضريب شدت جريان، دقت برآورد را 2/1 تا 3/2 درصد افزايش مي‌دهد. همچنين براساس محاسبات انجام شده، نسبت بي‌بعد طول روگذري جريان به طول سرريز، مهم‌ترين عامل اثرگذار روي ضريب شدت جريان در اين نوع سرريزها بوده و حذف اين عامل خطاي محاسبات را 4/1 درصد افزايش مي‌دهد.

Side weirs are used in drainage systems, flood control, runoff collecting and many water resources and environmental projects. In this study, discharge coefficient in trapezoidal sharp crested side weirs was investigated by designing 18 weirs in subcritical condition and the effective factors on this parameter were studied. Some equations presented for calculating discharge coefficient with 4.3 and 5.4 percent error by using statistical methods and multiple regression. Results demonstrate that considering the side slope of the weir as an effective factor on discharge coefficient, increase accuracy of computations 1.2 up to 2.3 percent. Also, according to the calculations, the most important factor on discharge coefficient in this type of weirs is the ratio of overflow length to the length of the weir and omitting this factor leads to increase the error up to 1.4 percent.