شهرنشيني متغير: ديدگاه ها، نظرات و تجربيات جهاني

مناطق شهري با مشخصه هايي چون دگرگوني و پويايي مداوم بنا به مقتضيات و شرايط اجتماعي و اقتصادي دچار تحولاتي مي گردند. اين تحولات و پويايي بنا به مقتضيات مكاني در كشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه متفاوت بوده و تحت فرايندها و سازكارهاي خاص شكل و توسعه مي يابند. مقاله حاضر از روش اسنادي و با به كارگيري متون مختلف، به بررسي مراحل توسعه مناطق شهري در سطوح ملي و كلانشهري از ديدگاه مدل شهرنشيني متغير مي پردازد. يافته هاي مطالعه نشان مي-دهد مناطق شهري همانند شهرها در طي رشد و توسعه خود مراحلي از رشد و توسعه را طي مي-كنند كه اين مراحل بر اساس مدل شهرنشيني متغير در سه مرحله شهرنشيني، برگشت تمركز و شهرگريزي مطرح مي گردند. با استناد به بررسي مدل شهرنشيني متغير در چند كشور با ساختارهاي اجتماعي اقتصادي متفاوت اين مدل مي تواند به عنوان مدلي با توانايي تفسير مراحل توسعه شهري در سطوح ملي و كلانشهري به كار گرفته شود. همچنين مرحله برگشت تمركز در اين مدل از مهمترين ويژگي هاي مدل به شمار رفته كه تفسير مناسبي از مراحل توسعه شهري خصوصاً در كشورهاي در حال توسعه ارائه مي دهد.