نقد مطالعات تطبيقي اقتباس در پژوهش هاي ادبي و سينمايي ايران

برهم سنجي تاريخ ادبيات و سينما از تقابل چند هزار سال و يكصد و اندي سال حكايت مي كند؛ و با اين حال تاثير و تاثر ميان اين دو رسانه چه آگاه چه نيمه آگاه در توليدات هنري جريان داشته و در مطالعات اقتباسي بازتاب يافته است. مقايسه فيلم هاي اقتباسي با منابع ادبي پايه اين پژوهش هااست. مطالعات اقتباسي در ايران به شكل زير قابل دسته بندي هستند: آثاري كه به صورت انفرادي و به طور مستقل به مساله اقتباس پرداخته اند؛ آثاري كه با اهتمام يك نهاد فرهنگي- هنري يا موسسه سينمايي گردآوري شده اند؛ آثاري كه ظرفيت هاي آثار ادبي را براي تبديل به فيلمنامه و فيلم بررسي و بر يكي از سه عنصر «روايي»، «سبكي» و «روايي- سبكي» تاكيد كرده اند؛ آثاري كه با نگره هاي سينمايي به نقد متون پرداخته اند؛ و اظهار نظرهاي كوتاه و پراكنده كه در كتاب هاي تاريخ سينما يا نوشته و مصاحبه هاي مطبوعاتي آمده اند. بررسي روش مطالعه و نوع دريافت هاي اين پژوهش ها نشان مي دهد، مي توان مطالعات تطبيقيِ اقتباس را نوعي نقد تلقي كرد كه در صورت انسجام و ساماندهي، تخيل سينمايي را چه اقتباسي چه اصلي، توسعه مي دهد.