جستارهايي از آغاز روند جنبش زنان آذربايجان در نهضت مشروطه

آشنايي با فرهنگ و تمدن جديد غرب و نفوذ تدريجي آن در جامعه ايراني در طي دهه هاي نخستين قرن نوزدهم و نقش عوامل سياسي، اقتصادي، فرهنگي، نظامي و تجاري آن قرن از سويي به بيداري زن و مرد ايراني كمك شايان نمود، و از سوي ديگر زمينه هاي همفكري و همياري گروه هاي صنعتگر و مترقي را فراهم آورد. در دوراني كه زن در جوامع پيشرفته جهان، دوشادوش مردان چون نيرويي مؤثر به حقوق مسلم و انساني خود دست يافته، و به عنوان فردي از جامعه انساني نقش سازنده خود را ايفا مي كرد و صفحات درخشاني از ابتكارات و اختراعات را به نام خود در تاريخ بشر ثبت مي نمود. زن ايراني همچنان دست و پا بسته و مقيد به سنت هاي دست و پاگير و كهنه نظام حاكم بود، و به عنوان موجودي ضعيف و ناتوان و متعلقه مرد، فعاليت ديگري در جامعه نداشت. چنانكه اگر فرد يا گروهي هم گاهي در صدد در هم شكستن اين حريم پرده نشينان بر مي آمدند و در مجامع و رسانه ها به آنها اشاره مي كردند. مي بايست چماق اتهام و تكفير و تبعيد را به جان مي خريدند. از اين رو هدف از اين مقاله ارائه تصويري از اولين زنان شجاع و بلند همت آذربايجاني است، كه با آغاز نخستين نغمه هاي آزاديخواهي پاي در ميدان عمل نهادند و دوشادوش مردان به اثبات توانايي هاي خود پرداختند