راه‌حلي براي استفاده از مدل هيدرولوژيكي مدكلارك در محيط HEC-HMS در ايران با استفاده از GIS

از جمله مشكلات اصلی در استفاده از مدل هيدرولوژيكی مدكلارك (ModClark) در محيط HEC-HMS، تهيه ورودی‌های مدل در سيستم مختصات SHG و ساختار DSS است. هدف اصلی اين تحقيق به‌كارگيری GIS در ارائه راه‌حلی برای رفع اين مشكل بوده است. بدين منظور پروژه‌ای مبتنی بر GIS، برای تعيين شدت سيل‌خيزی و اولويت‌بندی پتانسيل توليد سيل براساس روش عكس‌العمل سيل واحد و مدل هيدرولوژيكی مدكلارك در حوضه آبخيز قرنقو واقع در استان آذربايجان شرقی مدنظر قرار گرفت. داده‌های مورد نياز برای اجرای اين تحقيق عبارت‌اند از: داده‌های بارش ـ رواناب، فايل شبكه‌بندی حوضه، فايل بارش شبكه‌بندی‌شده، قابل شبكه‌بندی شماره منحنی،‌ زمان تمركز و ضريب ذخيره حوضه. ابتدا با استفاده از نقشه‌های توپوگرافی در مقياس 25000/1 مرز حوضه و زيرحوضه‌ها، شبكه هيدروگرافی، كليه پارامترهای فيزيكی، نقشه مدل ارتفاعی رقومی (DEM) تهيه شد و سپس با استفاده از امكانات HEC-GeoHMS و انجام برخی تغييرات، نقشه‌های شبكه‌بندی حوضه، بارش و شماره منحنی با استفاده از DEM، شدت‌های يك‌ساعته بارش و انجام عمليات درون‌يابی مطابق شبكه استاندارد هيدرولوژيكی (SHG) و فرمت DSS تهيه گرديد. پس از آماده شدن تمامی ورودی‌های لازم، مدل هيدرولوژيكی مد كلارك واسنجی و اعتباريابی شد و هيدروگراف سيل در محل خروجی حوضه استخراج گرديد. براساس شاخص سيل‌خيزی f زيرحوضه آلمالوچای، سيل‌خيزترين و مؤثرترين زيرحوضه در دبی اوج هيدروگراف خروجی شناخته شد. به عنوان كار آتی پيشنهاد گرديد تا در مطالعات شبيه‌سازی براساس مدل مدكلارك، ديگر ابعاد شبكه SHG نيز مطالعه شود و براساس نتايج به دست آمده، مناسب‌ترين اندازه شبكه برای استفاده در مديريت حوضه‌های سيل‌خيز كشور معرفی گردد.