تاثير قرق بر شاخص هاي اكولوژيكي سلامت مرتع با استفاده از روش تحليل عملكرد چشم انداز (مطالعه موردي: مرتع جبالبارز جيرفت)

شاخص هاي سطح خاك و ويژگي هاي عملكردي مرتع به محققان كمك مي كنند كه در مورد اثر فعاليت هاي مديريتي اعمال شده، قضاوت نمايند. هدف از تحقيق حاضر بررسي تاثير قرق در مرتع جبالبارز (جيرفت) بر شاخص هاي اكولوژيكي سلامت مرتع با استفاده از روش تحليل عملكرد چشم انداز بود. به منظور مقايسه اثر قرق بر فاكتورهاي خاك و پوشش گياهي در كنار منطقه مورد مطالعه يك مرتع غيرقرق در نظر گرفته شد. براي تعيين سه ويژگي پايداري، نفوذپذيري و چرخه مواد غذايي 11 شاخص سطح خاك (3 ترانسكت 50 متري) بررسي گرديد. نتايج نشان داد كه در منطقه قرق هرچند ميانگين طول قطعات اكولوژيك كمتر (73/0 متر) از شاهد (87/0متر) بود، ولي ميانگين طول ميان قطعات در منطقه شاهد 5/1 برابر منطقه قرق بود. همچنين شاخص نظام يافتگي در قرق (1) بيش از منطقه شاهد (39/0) بود. مقايسه شاخص هاي عملكردي در قطعات و بين قطعات در منطقه قرق و شاهد نشان داد كه شاخص هاي سلامت در قطعات اكولوژيكي ميانگين مقادير بيشتري نسبت به ميان قطعات داشتند. هرچند شاخص هاي پايداري (87/54)، نفوذپذيري (29) و چرخه عناصر غذايي (40/17) در قرق بيشتر از شاهد بود، ولي تفاوت معني داري به لحاظ سه شاخص بين دو منطقه مشاهده نشد (05/0p‹). مدل رگرسيوني نشان داد كه در قرق عوامل ناهمواري سطحي، پايداري در برابر رطوبت و طوقه گياهان و در منطقه شاهد طوقه گياهان، پايداري در برابر رطوبت و مقاومت خاك سطحي به تخريب، به ترتيب بيشترين سهم را در شاخص هاي سلامت مرتع داشتند. به طور كلي نتايج مطالعه حاضر حاكي از اثربخشي عمليات قرق در منطقه مذكور در مقايسه با غيرقرق بود.