فراگيري عام اراده الهي از ديدگاه صدرالمتالهين

Prevailing Expansion of God’s Will from Sadra’s Viewpoint

يكي از مسيله‌هاي مهم و مرتبط با اراده الهي، عموميت اراده است. صدرالمتالهين اراده خداوند را فراگير مي‌داند و عينيت صفات با ذات، قاعده «بسيط‌‌الحقيقه» و تبيين ويژه وي از عليت، مباني اين ديدگاه او به شمار مي‌روند. يكي از مهم‌ترين چالش‌هاي اين نظريه، ناسازگاري آن با برخي آيات و روايات و نيز اختيار داشتن انسان است. ملاصدرا در پاسخ به اين اشكالات، گاه براساس نظر مشهور مشي كرده است؛ اما با تامل بيشتر مي‌توان ديدگاه ويژه او را دراين‌باره، كه مبتني بر نوعي وحدت وجود است، به دست آورد.

Abstract: One of the important problems related to God’s will is its prevalence. For Sadra, God’s will is pervasive and objectivity of the traits with essence, the rule of “basit al - haqiqah” and his particular explication on causality are considered as his principles of this viewpoint. One of the most challenges of this theory is its incompatibility with some verses, narrations and human free will. To solve these problems, on some occasions, Sadra has taken his policy based on the famous opinion; however, deeper reflection could reveal his particular viewpoint in this regard which is rooted from a kind of pantheism.