رابطه ترامتني عنوان‌هاي متون نثر تاريخي از آغاز دوره اسلامي تا پايان دوره افشاريه

Trans-textual relation of titles in historical prose texts from the early Islamic period to the end of Afsharid

تاثيرگذاري و تاثير پذيري آثار تاريخي از يكديگر شرايط ويژه اي را براي مكالمه آن‌ها در بستر تاريخ فراهم كرده است و همواره در رابطه اي ترامتني با يكديگر قرار گرفته اند، تا جايي‌كه حتي عنوان هاي اين آثار نيز از اين تاثير و تاثر بي بهره نمانده است. عنوان هاي متون تاريخي نقش مهم و تاثيرگذاري در آفرينش عناوين آثار تاريخي پس از خود دارند؛ از‌اين‌رو مي توان گفت اين عناوين نيز در طول حيات خود، همواره در يك رابطه ترامتني ويژه قرار گرفته اند. اين تحقيق با بررسي عنوان هاي آثار نثر تاريخي از آغاز دوره اسلامي تا پايان دوره افشاريه، بر‌اساس نظريه ترامتنيّت ژنت، سعي در اثبات رابطه ترامتني عناوين آثار نثر تاريخي در طول حياتشان دارد. در نظريه ترامتنيّت ژنت، «عنوان»، پيرامتني است كه در جايگاه آستانه ورود به متن قرار مي گيرد؛ يعني در نقطه اي كه نه كاملاً مستقل از متن اثر است و نه كاملاً وابسته به آن و همين جايگاه آستانه اي است كه آن را از ديگر بخش هاي يك اثر متمايز مي كند. مقاله حاضر در پايان به اين نتيجه دست مي يابد كه عنوان هاي نثر تاريخي در محدوده مورد مطالعه، رابطه ترامتني خود را در گونه هاي بينامتني، سرمتني و بيش متني برقرار كرده اند. همچنين ارتباط بينامتني عناوين كتاب هاي نثر تاريخي با متون آن‌ها و تاثيرپذيري عنوان ها از شيوه نگارش كتاب هاي نثر تاريخي، از ديگر دستاوردهاي اين مقاله است.

Historical texts’ influencing and being influenced by one another have provided special conditions for participation and dialogue among them throughout history, so their title have been also efficient . The titles of historical texts are influential in the creation of their subsequent historical texts’ titles. Therefore, these titles have been in a particular intertextual relationship during their lives. This research has analyzed the titles of historical texts from the early Islamic period to end of Afsharid period according to Genette theory. The present study seeks to answer this question: what is the intertextual relationship among titles of historical prose books with each other and with text of these books. According to Genette’s theory, title is a paratext that is the entry threshold to text, i.e. in a position that is neither completely independent of the text nor entirely dependent on it. And this position distinguishes it from other parts of the text. Demonstrating Trans-textual relationship of titles of historical prose books in intertextual, arcitextual and Hypertextual types, and the intertextual relationship between titles of historical prose books and their texts and influencinge of titles from the style in which historical prose are written are the main achievements of this article.