توالي بندهاي قيدي در زبان فارسي

Adverbial Clauses order in Persian

در پژوهش حاضر ضمن بررسي توالي بندهاي قيدي، به رابطه آن با عواملي چون معنا، كلام، وزن و تصويرگونگي پرداخته‌ايم. بدين منظور پيكره‌اي با 1343 جمله حاوي بند قيدي گردآوري كرده‌ايم كه شامل شش نوع بند قيدي زمان، شرطي، سببي، منظوري، نتيجه‌اي و حالت است. با استفاده از تحليل آماري درمي‌يابيم كه بندهاي قيدي در فارسي در دو جايگاه آغازي و پاياني واقع مي‌شوند و گرايش غالب آنها‌ به قرار گرفتن در جايگاه آغازي است و همچنين از چهار عامل يادشده، سه عامل در تعيين توالي اين بندها موثر است. عامل معنا تاثير بسزايي در توالي انواع بندهاي قيدي دارد و عامل كلام نيز عامل بسيار مهمي در تعيين جايگاه بندهاي قيدي است. وزن به عنوان عاملي شناخته شد كه نقشي در تعيين اين توالي ندارد، اما تصويرگونگي عاملي مهم در تعيين جايگاه اين گونه بندها، به ويژه بندهاي آغازي است.