كاربست عقل در استنباط آموزه‌هاي كلامي از ديدگاه فاضل مقداد

استخدام العقل في استنباط التعاليم الكلاميه من وجهه نظر الفاضل المقداد

بررسي روشي علم كلام، از جمله مباحث مورد نياز جامعه علمي امروز است كه تاكنون چندان مورد توجه نبوده است. متكلمان اماميه از دو روش عقلي و نقلي براي استنباط آموزه‌هاي ديني و دفاع از آن استفاده كرده‌اند. اين مقاله با رويكرد تحليلي درباره آثار كلامي فاضل مقداد، به بررسي اين مسيله مي‌پردازد كه او از چه كاربست‌هايي از عقل در استنباط آموزه‌هاي كلامي استفاده مي‌كرد. فاضل مقداد از عقل هم به عنوان منبع و هم به عنوان ابزاري در خدمت نقل استفاده مي‌كند. پركاربردترين روش عقل نظري در استنباط آموزه‌ها، كشف استلزامات، و در عقل عملي، حسن و قبح عقلي است. فاضل مقداد از كاركرد استنباطي عقل در محدوده نقل، با استفاده از روش‌هاي توصيف و اعتباربخشي به نقل، و هم‌چنين پاسخ‌گويي به شبهات بهره مي‌برد.

Methodical study of Kalam (Islamic theology) is one of the needed discussions in the nowadays scholarly society that was not yet considered sufficiently. The Imami theologians had used the two rational and narrative methods to inference the religious teachings and to defend them. With an analytic approach to the Kalami works of Fadel al-Meqdad, this article examines the question that what usages of reason he had used to inference the Kalami teachings. Fadel al-Meqdad used reason both as a source and as a means serving narrations. The most usable method in theoretical reason in inference of teachings is to discover the implications, and in practical reason, is the rational good and evil (al-husn wal-qubh al-ʹaqlian). By using the methods of description and granting authenticity to narration, Fadel al-Meqdad uses the inferential function of reason in the realm of narration as well as answering the misgivings.