بررسي روايت در رمان «چشم‌هايش» از ديدگاه ژرار ژنت

«چشم هايش» نخستين رمان بزرگ علوي به حساب مي آيد. ترتيب نقل حوادث در اين رمان برحسب توالي زماني نيست و راوي از انتهاي داستان با استفاده از شيوه هاي مختلف شروع به نقل حوادث كرده است.در اين مقاله پس از بحث مختصر پيرامون روايت، پيرنگ و داستان، روايت اين داستان براساس ديدگاههاي ژرار ژنت نقد و تحليل مي شود. ژرار ژنت پنج مقوله محوري را كه عناصر روايت به شمار مي آيند، براي تحليل قصه تميز مي دهد كه عبارتند از نظم، تداوم، بسامد، وجه و لحن. راوي در روايت رويدادهاي رمان «چشمهايش» از شيوه بازگشت به گذشته استفاده مي كند. او پس از شنيدن خبر درگذشت استاد ماكان، نظم و ترتيب زماني و خطي رخدادهاي داستان را برهم مي زند و با پيدا كردن زن ناشناسبه گذشته بازمي گردد. رمان چشمهايش را از نظر حجم، زمان و تداوم مي توان به دو بخش تقسيم كرد؛ در بخش اول روايت از سرعت بالا و در اصطلاح از شتاب مثبت برخوردار است و راوي در اين قسمت رخدادها را به صورت خلاصه و گزينشي روايت مي كند. در بخش دوم سرعت روايت كند مي شود و رخدادها با جزييات بيشتري ذكر مي گردد و بخش بزرگي از متن به مدت زماني كوتاه اختصاص پيدا مي كندكه نشان‌دهنده‌ي شتاب منفي و سرعت كند روايت است. بخش‌هاي روايت شده در اين قسمت، نقش بسيار مهمي در مسير اصلي داستان ايفا مي كنند زيرا اين بخش‌ها بستر كانون‌هاي تمركز محسوب مي شوند.