تكامل مفهومي قدرت در نظام ژيوپليتيك جهاني

قدرت در طول تاريخ حيات بشري از جايگاه مهمي در شكل‌بخشي به روابط اجتماعي برخوردار بوده است. چارچوب‌هاي مسلط ژيوپليتيك تا قرون متمادي متكي بر جبرگرايي محيطي و جنبه‌هاي سخت‌افزاري، فيزيكي و عيني‌گرايانه قدرت بود. در دهه‌هاي اخير، چارچوب‌هاي مسلط به چالش كشيده شده و بر ابعاد ديگري از قدرت، مبتني بر جنبه‌هاي نرم‌افزارانه و ذهني‌گرا و قدرت هوشمند تاكيد مي‌گردد. نظريه‌هاي متاخر ژيوپليتيك مي‌كوشد تا با عبور از انديشه‌هاي جبرگرايانه و اثبات‌گرايانه محض، مفاهيمي نو و يا وام‌گيري شده از ساير علوم را به‌منظور تبيين مفاهيم و پديده‌هاي ژيوپليتيكي، از جمله قدرت، مورد بهره‌برداري قرار دهد. مقاله حاضر در پي يافتن پاسخ براي اين پرسش است كه نشانه‌هاي تطور مفهومي قدرت در گفتمان ژيوپليتيك در برهه‌هاي مختلف تكاملي آن چيست؟ در اين فرايند، عناصري مانند انديشه، ذهنيت، ادراك و فضاهاي تعارض يا همكاري، صحنه‌گردانان اصلي گفتمان ژيوپليتيك مي‌باشند. اين امر نشانگر آن است كه ژيوپليتيك نوين، در امتداد قالب‌هاي گفتماني و انديشه، شكل گرفته است.