نقش اصول اعتقادي اسلامي در پيشگيري از جرم و انحراف با تاكيد بر آموزه هاي نهج البلاغه

The role of Islamic ideological principles in prevention of crime and depravity according to Nahj al-Balagha teachings

در دنياي پيچيده كنوني، موضوع مبارزه با جرم و نحوه برخورد با مجرمين به مسيله اي دشوار و بغرنج تبد يل شده است. چرا كه برخي از انديشمندان حقوق كيفري بر اقدامات كيفري و اعمال مجازات اصرار دارند و برخي ديگر با اشاره به ناكارآمدي كيفر در مهار و كاهش وقوع جرم، با تكيه بر يافته هاي دانش جرم شناس ي بر مقابله با علل و عوامل و بسترهاي جرم زا و به بيان ديگر بر پيشگيري از وقوع جرم تاكيد مي نمايند. البته ديدگاه اخير مبني بر توجه بر برنامه ها و راهكارهاي پيشگيرانه سابقه چنداني در بين انديشمندان غير اسلامي حقوق كيفري ندارد چ را كه حدود دو يست سا ل پيش و با ظهور مكتب تحققي در حقوق كيفري مطرح شده است. اما با نگاه اجمالي به آموزه ها و معارف د ي ن اسلام متوجه خواهيم شد كه حدود چهارده قرن پيش در تعاليم رهبران حكومت هاي اسلامي و منابع مكتوب د ين ي تاكي د ب ه تقدم پيشگيري بر درمان در مواجهه با جرم و انحرافات اجتماعي بوده است. ازا ي ن رو ارايه روشمند و دسته بند ي شده راه كارهاي پيشگيرانه اسلامي امري ضروري است تا از آن طريق بتوان از مسوولين و متصديان امر مبارزه با بزه كار ي، عملياتي شدن آن ها را مطالبه نمود. در همين راستا نگارنده اين مقاله سعي نموده تا با روش توصيفي- تحليلي به تود ين و تبيين نظام مند و روشمند آموزه هاي پيشگيرانه كتاب شريف نهج البلاغه در حوزه اصول اعتقادات اسلامي بپردازد. البته بيشتر با گردآوري گزاره هايي كه دلالت آشكارتري نسبت به موضوع تحقيق داشته پرداخته است. به طوركلي يافته هاي اين تحقيق دلالت بر اين دارد كه بخش قابل توجهي از آموزه هاي نهج البلاغه در حوزه ها و مضامين مختلف اعتقادي مرتبط با راه كارهاي مبارزه با جرم و پيش گيري از وقوع جرم است كه اعتقاد و عمل به هر يك از اين اصول اعتقادي مي تواند به عنوان يك راهنما و عامل موثر در ايجاد و تعميق سلامت نفس و روان انسان و هدايت او به انجام رفتار صحيح و پيش گيري از انحراف و تباهي او مي شود. كليد واژه