روششناسي بنيادين نظريه خلافت ابنخلدون

Fundamental Methodology of Caliphate Theory by Ibn Khaldun

يكي از نظريات مهم ابنخلدون در «مقدمه»، ‌نظريه خلافت است كه با توجه به ضروريات دنياي اسلام ارايه شد. توجه به اين نظريه نشان ميدهد كه او توجيه نظام خلافت را از اهداف نظري خود در علم عمران ميداند و استمرار اين نظام در نظريه او اهميت خاصي دارد. در اين مقاله، ‌با مراجعه به كتاب مقدمه ابنخلدون،‌ با روش اسنادي و با بهرهگيري از روششناسي بنيادين در علوم انساني، ‌مباني معرفتي او را بيان مي‌كنيم و كيفيت حضور اين مباني در نظريه خلافت را كه به صورت قضيه شرطيه است، بررسي ميكنيم و در پايان نتيجه مي‌گيريم كه با وجود مباني معرفتي مزبور، ‌ابنخلدون نميتواند خارج از اين محدوده كه عمدتاً در مباني اشعري ريشه دارد،‌ نظريهپردازي كند.

Caliphate theory is considered as one of the significant theories by Ibn khaldun in “Moqaddameh- introduction” presented due to the requirements of the world of Islam. This theory reveals that the justification for caliphate system is regarded on the basis of urbanization science and the continuance of this system in this theory is of particular importance. In this article, referring to Ibn khaldun’s book- “Moqaddameh”- as well as taking advantage of fundamental methodology in field of humanities, and through the documentary research method, his epistemology principles is mentioned; moreover, it is investigated the quality of the existence of these principles in caliphate theory being in the form of conditional proposition. Finally, it is concluded that regardless of the mentioned epistemological principles, Ibn khaldun could not theorize beyond this limit, which mainly originates in Asharite’s principles.