ترانزيت گاز ايران به اروپا: رويكرد نظريه بازي

Transit of Iran’s Gas to Europe: A Game Theoretic Approach

ترانزيت گاز ايران به اروپا: رويكرد نظريه بازي داوود منظور دانشيار اقتصاد دانشگاه امام صادق (ع) manzoor@isu.ac.ir حسن يوسفي كارشناس ارشد اقتصاد دانشگاه امام صادق (ع) h.yousefi@isu.ac.ir تاريخ دريافت: 7/9/92 تاريخ پذيرش: 11/10/93 چكيده ايران پس از روسيه در جايگاه دوم كشورهاي دارنده‌ي ذخاير گازي قرار دارد و از پتانسيل بالايي براي تامين ميزان قابل توجهي از نياز گاز طبيعي اروپا برخوردار است. براي صادرات گاز ايران به اروپا مسيرهاي گوناگوني متصور است كه مهم‌‌ترين آن‌ها مسير ايران- تركيه- يونان و مسير ايران - عراق - سوريه - لبنان – يونان مي‌باشد. در اين مقاله با استفاده از نظريه‌ي بازي‌ها تحت دو استراتژي تعاوني و غيرتعاوني به بررسي تعادل ناش براي بازي سه جانبه‌‌ي ترانزيت گاز ايران به اروپا از طريق تركيه و عراق در افق 2020 و 2030 ‌پرداخته مي‌شود. براساس يافته‌هاي اين مدل در صورت همكاري سه كشور و تشكيل ايتلاف سه گانه، سود هر سه كشور حداكثر خواهد شد. طبقه بندي JEL: C71, C72, Q40 كليد واژه: صادرات گازايران، نظريه‌ي بازي‌ها، استراتژي تعاوني، استراتژي غير تعاوني، خط لوله‌ي گاز

Transit of Iran’s Gas to Europe: A Game Theoretic Approach Dabood Manzoor Associate Professor, Economics Department, Imam Sadiq (a.c.) University, manzoor@isu.ac.ir Hossien Yousefi MA Student of Economics, Imam Sadiq (a.c.) University, h.yousefi@isu.ac.ir Received: 2013/11/28 Accepted: 2015/01/01 Abstract Iran has the second highest level of gas reserves after Russia and can potentially meet a substantial amount of Europe’s natural gas needs. There are a variety of potential routes for Iran’s gas exports to Europe, including Iran-Turkey-Greece and Iran-Iraq-Syria-Lebanon-Greece. We analyse the Nash- equilibrium for a three actor game in Iran’s gas transit through Turkey and Iraq with 2020 and 2030 perspectives under cooperative and noncooperative strategies. We conclude that if the three countries adopt a cooperative approach they will achieve Nash equilibrium and maximize their profits. JEL Classification: C71, C72, Q40 Keywords: Iran’s Gas Export, Game Theory, Cooperative Strategy, NonCooperative Strategy, Gas Pipeline