اثربخشي مقابله درمانگري مادران بر مشكلات عاطفي–رفتاري و رفتار جامعه‌پسند كودكان

Effectiveness of mothers coping therapy on behavioral-emotional problems and prosocial behavior in their children

هدف: هدف پژوهش تعيين اثربخشي برنامه مقابله درمانگري مادران بر مشكلات عاطفي-رفتاري و رفتار جامعه پسند كودكان 3 تا 6 ساله‌شان بود. روش: روش پژوهش نيمه‌آزمايشي با طرح پيش‌آزمون، پس‌آزمون و پيگيري شش ماهه و جامعه آماري 769 كودك در مهدكودك هاي خصوصي بهاران، شايستگان، گل‌هاي اميد، مادر و فرشته زير نظر سازمان بهزيستي شهر شاهين‌دژ در پاييز 1393-1392 بود. از ميان آن‌ها 60 كودك كه داراي ملاك‌هاي مشكلات عاطفي-رفتاري بودند به‌روش نمونه‌گيري در دسترس انتخاب و به‌تصادف در دو گروه آزمايش و گواه قرار گرفتند. ابزار پژوهش پرسشنامه مشكلات عاطفي-رفتاري كودكان گودمن (2001) و 12 جلسه مداخله مبتني بر مقابله درمانگري آقايوسفي (1380) بود كه هفته اي سه بار، هرجلسه 90 دقيقه در مورد مادران اجرا شد. يافته‌ها: يافته‌ها نشان داد كه مقابله درمانگري ميانگين نمره هاي مشكلات عاطفي-رفتاري كودكان گروه آزمايش را كاهش (91/495= F، 001/0P < ) و ميانگين نمره هاي رفتار جامعه پسند آن ها را افزايش (44/131= F، 0001/0P < ) و نتيجه درمان در مرحله پيگيري پايدار مانده است (945/0=F، 0001/0P < ). نتيجه‌گيري: مي توان برنامه مقابله درمانگري را روش موثري دانست كه با بهبود مهارت‌هاي مقابله اي و كاهش تنيدگي والدين و مربيان، منجر به كاهش مشكلات عاطفي-رفتاري و نيز بهبود رفتار جامعه‌پسندكودكان شود.

Abstract Aim: Aim of present study was to investigate the effectiveness of coping therapy in reducing behavioral- emotional problems and improving prosocial behavior in 3-6 year old children. Method: Method was quasi experimental with pretest posttest and a six month follow up. Sixty children who had behavioral-emotional problems were none randomly selected from a population of 769 children attending kindergartens in the town of Shahindej in Iran during the fall of 2014-15 academic year. Selection was based on convenience and availability of children. Children were assigned randomly to either a comparison (n=29) or an experimental group (n = 31). Following research instruments were used: The strenghts and difficulties questionnaire (Goodman, 2001), and Aghayousefi, s coping therapy (2002), which was an intervention program consisting of 12 sessions of 90 minutes duration each, carried out twice a week. Results: Coping therapy reduced the average numbers of emotional-behavioral problems (F = 495.91, p < 0.0001), and increased the average numbers of prosocial behaviors (F = 131.44, p < 0.0001). Furthermore, these results remained constan in the follow up stage (F = 0.945, p < 0.0001). Conclusion: Coping therapy can be a useful method for improving coping skills and reducing parental stress, resulting in the reduction of emotional-behavioral problems, it also leads to improvement of prosocial behaviors.