تحليلي بر اصول اخلاقي در فرآيند پژوهش هاي علوم تربيتي

An Analysis of Ethical Principles in the Process of Conducting Researches in the Field of Educational Sciences

امروزه اهميت پژوهش آن‌قدر اساسي و حياتي است كه آن را موتور محرك ملّت‌ها مي‌دانند. اين مهم عناصري دارد كه بي‌ترديد اخلاق از مهمترين آن‌ها است. با عنايت به اينكه اخلاق، به‌ويژه در پژوهش‌هاي علوم تربيتي، بسيار مهم است، محقق بر آن است تا اصول و ضوابطي را ارايه دهد كه پژوهشگران به درستيِ آن باور دارند و بايد در قالب قانون و دستورالعمل در امور تحقيقي به كار ببرند. بنابراين با تكيه بر روش كيفي و با استفاده از روش مرور، اسناد و مدارك مربوط به موضوع موردمطالعه، بررسي مي‌شود. در اين مطالعه ضمن تبيين چيستي اخلاق در پژوهش‌هاي علوم تربيتي، به ملاحظات و معيارهاي اخلاقي در پژوهش در سه بخش، معيارهاي اخلاقي قبل از ورود به پژوهش، معيارهاي اخلاقي حين انجام پژوهش و در نهايت معيارهاي اخلاقي بعد از جمع‌آوري داده و پس از پژوهش پرداخته مي‌شود. در پايان محقق با ارايه مولفه‌هايي براي اثربخشي و فرهنگ‌سازي كاربرد معيارهاي اخلاقي در پژوهشگران، پيشنهادهاي كاربردي در اين زمينه را مطرح مي‌نمايد.

Today the importance of research is so critical that it is usually described as the driving engine of the nations. Research consists of different aspects amongst which ethics is of great significance. Considering that ethics, particularly in researches conducted in the field of Educational Sciences, is really important, the author tries to provide some principles and rules whose validity has been verified by all the researchers and should be formalized as the guideline for their researching works. Thus, in this study, applying the qualitative approach and through reviewing method, the documents and evidences regarding the subject are investigated. In this study, explaining the nature of ethics in researches conducted within Educational Sciences, the ethical standards applicable in three phases of prior to the research, while doing the research and after the research have been elaborated. In the end, by offering a number of factors which can cause effectiveness and culture of ethical terms within research processes, the author offers practical proposals.