بررسي تأثير نانوذرات اكسيد روي بر ويژگي‌هاي رويشي، مقدار عناصر و رنگيزه‌هاي فتوسنتزي گياه گندم (Triticum aestivum)

Effect of ZnO nanoparticles on vegetative factors, elements content and photosynthetic pigments of wheat (Triticum aestivum)

عنصر روی یكی از عناصر ضروری برای گیاهان است و با این‌ كه به مقدار اندك برای گیاه مورد نیاز است؛ اما نقش برجسته‌ای در رشد و نمو گیاه دارد. از سوی دیگر، نانوكودها از جمله نانواكسید روی به طور چشم‌گیری باعث افزایش محصولات كشاورزی می‌شوند. هدف از مطالعه حاضر، ارزیابی تأثیر غلظت‌های مختلف نانواكسید روی بر برخی ویژگی‌های گیاه گندم است. آزمایش در یك طرح كاملاً تصادفی در سه تكرار با غلظت‌های مختلف نانواكسید روی (صفر، 5/1، 3، 6، 9 و 12 میكرومولار در مرحله كشت گلدانی) انجام شد. در انتهای یك دوره 14 روزه ویژگی‌های رویشی، مقدار رنگیزه‌های فتوسنتزی، كربوهیدرات كل و عناصر اندازه‌گیری شد. با توجه به نتایج به دست آمده، شاخص‌های رشد نظیر: وزن تر و خشك، سطح برگ، عمق ریشه، درصد جوانه‌زنی، مقدار عناصر آهن و فسفر، مقدار كربوهیدرات و همچنین رنگیزه‌های فتوسنتزی در غلظت‌های بالای نانواكسید روی (6، 9 و 12 میكرومولار) روند كاهشی نشان دادند. فلزات روی و پتاسیم با افزایش غلظت نانوذرات اكسید روی افزایش یافتند. مطالعه حاضر نشان داد كه در غلظت 5/1 میكرومولار نانواكسید روی بیشترین بازدهی و تولید در گیاه گندم وجود دارد.

Zinc is an essential nutrient for plants and has an important role in plant growth and development although small amounts of it are needed. On the other hand, nano fertilizers such as ZnO nanoparticles cause an increase in agricultural products dramatically. The object of this study was to evaluate the effect of different concentrations of ZnO nanoparticles on some properties of the wheat plant. The experiment was performed in a completely randomized design (CRD) with three replications with different concentrations of ZnO nanoparticles (0, 5.1, 3, 6, 9 and 12 µM in the pot cultivation stage). At the end of a 14-day period, vegetative features, elements content, total carbohydrate and photosynthetic pigments were measured. According to the results, growth parameters such as fresh and dry weights, leaf area, root depth, germination percentage, total carbohydrate, iron and phosphorus contents, as well as photosynthetic pigments in the high concentrations of ZnO nanoparticles (6, 9 and 12 µM) showed a decreasing trend. Zinc and potassium contents increased with the enhancement of external concentrations of ZnO nanoparticles. This study showed that the highest growth efficiency and productivity of wheat was observed in 1.5 µM of Zno nanoparticles.