كاركردهاي تعليمي اسطوره در مثنوي مولوي

آموزه هاي اخلاقي و تعليمي يكي از گسترده ترين مفاهيم و مقاصد شعر فارسي است و شاعران براي تاييد، تثبيت و پروراندن اين آموزه ها از پشتوانه هاي مختلفي بهره برده اند. هدف اين مقاله بررسي كاركردهاي تعليمي باورهاي اسطوره اي در مثنوي معنوي است كه در دو حوزه باورها و موجودات اسطوره اي، چگونگي بهره گيري مولوي از آن­ها و ويژگي ها و نحوه كاربردشان در راستاي ادبيات تعليمي بررسي شده است. در مثنوي مولوي، عرصه اسطوره در راستاي مقاصد تعليمي و اخلاقي بسيار گسترده است. مولوي از ويژگي هاي رفتارها و باورهاي اسطوره اي مانند جادو و انواع آن، كوبيدن بر طبل هنگام ماه گرفتگي و... براي تبيين گزاره هايي مانند نكوهش نفس و دنيادوستي و پرهيز از فريب خوردن از آن­ها و بيدار شدن از خواب غفلت استفاده كرده است. در حوزه موجودات اسطوره اي نيز جن و پري و غول از پربسامدترين موجودات در مثنوي محسوب مي شوند كه مولوي از آن­ها نيز در راستاي اهداف تعليمي و براي بيان گزاره هاي اخلاقي مانند اعتماد نكردن به هر چيز و دعوت به هوشياري و ضرورت تقويت بينش دروني بهره گرفته است. بهره برداري تعليمي از اسطوره­ها علاوه بر عمق و ژرفا بخشيدن به اين اثر، آن را از يكنواختي موجود در متون اخلاقي و تعليمي نجات مي­دهد. ذهنيت تعليمي مولوي توانسته است كه از اين حوزه فكري بشر در راستاي مقاصد تعليمي با خلاقيت و مهارت بهره ببرد.