رابطه توازن اقتصادي، قشربندي و همبستگي در جامعه اسلامي

موضوع عدالت اجتماعي به لحاظ آن كه مبتني بر مباني مختلفي نظير هستي‌شناسي و انسان‌شناسي مي‌باشد ابعاد پيچيده‌اي پيدا كرده و همراه با كنكاش ابعاد گوناگون آن غامض‌تر نيز مي‌شود. يكي از مباني موثر بر تبيين عدالت اجتماعي نوع نگرش به فرد و جامعه مي‌باشد. توازن بر طبق ديدگاه فردگرايانه مجال چنداني براي حضور در نظريه عدالت اجتماعي نيافته و عدالت اجتماعي در قالب «رفع فقر» دنبال مي‌شود. اما بنابر ديدگاه امثال شهيد صدر و شهيد مطهري كه به اصالت فرد و جامعه قايل هستند، توازن مي‌تواند در تبيين عدالت اجتماعي نقش‌آفريني كند. بنابر نگرش دوم نابرابري در قالب عدم توازن در تقابل با عدالت اجتماعي قرار مي‌گيرد و در نگرش فردگرايانه عدالت اجتماعي تنها در قلمرو رفع فقر معنا دارد و با نابرابري سازگار مي‌باشد. اين مقاله در راستاي تبيين نگرش «اصالت فرد و جامعه» از توازن به اين نكته توجه مي‌كند كه فهم عدالت اجتماعي در نظام اسلامي از طريق بررسي و شناخت ابعادي از جامعه كه با ساختارهاي جامعه مرتبط است ممكن بوده و بنابراين به طرح موضوع قشربندي و همبستگي اجتماعي در دانش جامعه‌شناسي و اسلام پرداخته و رابطه عدالت اجتماعي و نابرابري در اسلام را مورد بررسي قرار مي‌دهد. نتيجه حاصله اين است كه اسلام از طريق برقراري عدالت در صدد تامين كرامت و رضايت عامه افراد جامعه بوده و در اين ارتباط از طريق جلوگيري از تمركز منابعي نظير ثروت در نزد معدودي از افراد جامعه زمينه دسترسي برابر آحاد جامعه به فرصت‌ها، كرامت و رضايت آنان را دنبال مي‌كند.