پوشش‌هاي نانوساختار سخت: سازوكار‌هاي تغيير شكل

Hard nanostructured coatings: deformation mechanisms

پوشش‌هاي نانوساختار سخت (نانوبلوري، نانوكامپوزيت و چندلايه)، در مقايسه با مواد بالك (توده‌اي)، خواص فيزيكي، مكانيكي و شيميايي بسيار ويژه‌اي از خود نشان مي‌دهند كه منجر به كاربردهاي گسترده آنها در فناوري‌‌هاي بسيار پيشرفته شده است. اين خواص ويژه از اندازه نانوي آنها منتج مي‌گردد. از نقطه نظر كاربردهاي تريبولوژي و مكانيكي پوشش‌هاي نانوساختار سخت، خواص مكانيكي ويژه آنها از اهميت خاصي برخوردار است. لازم به ذكر است كه خواص مكانيكي پوشش‌هاي نانوساختار سخت به شدت تحت تاثير اثرات فصل مشترك و مقياس نانوي ذرات آنهاست و با خواص پوشش‌هاي معمول پلي بلوري با اندازه دانه در مقياس ماكرو كاملاً متفاوت است. سختي بالا و خواص تريبولوژي بهبود يافته پوشش‌هاي نانوساختار سخت، نتيجه نقش موثر مرزدانه‌ها به‌عنوان مانعي در برابر لغزش نابجايي‌هاي شبكه است كه سازوكار اصلي تغيير شكل پوشش‌هاي پلي بلوري با اندازه دانه در مقياس ماكرو مي‌باشد. باتوجه به كاربردهاي ويژه پوشش‌هاي نانوساختار سخت در فناوري‌‌هاي نوين، مطالعه و بررسي سازوكارهاي مختلف تغيير شكل آنها از اهميت ويژه‌اي برخوردار است. لذا در مقاله حاضر سازوكارهاي مختلف تغيير شكل پوشش‌هاي نانوساختار سخت مورد بحث و بررسي قرار گرفته است.