بررسي ساختار محتوايي اجاره‌نامه‌هاي دورۀ قاجار

Content structure of Lease Contracts of the Qajarid period

هدف: ، اجاره­ نامه­ ها ازجمله  اسناد شرعی، قضایی، مالی، خصوصی، و حكومتی هستند كه می­توانند در نگارش تاریخ اجتماعی و اقتصادی به كار آیند. هدف این پژوهش شناساندن ارزش اجاره­ نامه ­ها  برای پژوهش­ های تاریخی و توصیف ساختار آنها  برای كمك به فهرستنویسی صحیح در آرشیوها است. روش/ رویكرد: 250 اجاره­نامه از آرشیوهای اسناد تاریخی بررسی شده است. یافته­ ها و نتایج: اجاره ­نامه ­ها دارای عناصر اصلی و فرعی هستند؛ اركان اصلی براساس فقه اسلامی نگارش یافته و ساختار ثابت دارند.عناصر فرعی متأثر از عرف جامعه اضافه ­شده ­اند. مانند دیگر عقود، دستورنامه ها برای نگارش اجاره ­نامه­ ها، وجود داشته است و محرران آنها را به كار  می­گرفتند. اجاره­ نامه­ ها اطلاعات ارزشمند نسب­ شناختی ، جغرافیایی تاریخی، فقهی، سند شناختی و مانند آن را به دست می دهند.

Purpose: Lease contracts are among legal, financial, private, and state documents. Te can be utilized in writing social an economic history. This research aims to introduce the value of such documents for historical research. This paper describes their structure to facilitate better description in archives. Method/Research Design: 250 leases held in the hotorical archives are examined. Findings and Results: Leases contain principal as well as secondary elements. Principal elements are written based on Shariaʹ with fixed structure. Secondary elements reflect community traditions.  Like other contracts, there were instructions which scribers employed in preparing leases. Leases contain valuable such as genealogical, geographical, historical, legal.