زيست‌ ـ قدرت در انديشۀ سياسيِ فوكو، آگامبن، و نگري: از جامعۀ انضباطي تا جامعۀ كنترلي جهاني

زيست‌ ـ قدرت در انديشۀ سياسيِ فوكو، آگامبن، و نگري: از جامعۀ انضباطي تا جامعۀ كنترلي جهاني

چكیده تحول مفاهیم سیاسی و اجتماعی تابعی از تحول فرماسیون یا وضعیت واقعیِ نیروهاست. بر این پایه، می‏توان این ایده‏ها را در دستگاه نظری میشل فوكو مطرح كرد: مفاهیم برساختۀ فوكو، با ورود جامعۀ سرمایه‌داری به عصر اطلاعات، دست‌خوش تحول شده است. زیست ـ قدرت، تقریباً، كلیدی‏ترین مفهومی است كه با دگرگونی شرایط عینیِ اِعمال آن و با دگرگونیِ میدان واقعیت تولید سرمایه‏دارانه، از سوی طیف عمده‏ای از اندیشمندان، بازبینی و مجدداً شاكله‏بندی شده است. در این پژوهش، پس از مروری كوتاه بر پیشینۀ كاربرد مفاهیم زیست ـ قدرت و زیست ـ سیاست و معرفی دیدگاه‏های برخی از نظریه‏پردازان سنت انگلوامریكن، تلقی فوكو از این مفاهیم را مطالعه می‌كنیم. سپس، در بخش‏های دیگر این پژوهش، بر اساس اندیشه‏های جورجو آگامبن، آنتونیو نگری، و مایكل هارت، به بررسی گسست در سنت فوكویی مطالعات قدرت زیستی می‏‌پردازیم. در پایان، كاستی‏های اندیشۀ سیاسی و تاریخی فوكو را برمی‌شماریم و برای امكان یا امتناع كاربست روش‏شناسی‏ها و نظریه‌های وی در وضعیت استثناییِ پایدار یا وضعیت سرمایه‏داری اطلاعاتی واقعاً موجود ملاحظاتی را مطرح می‏كنیم.

چكیده تحول مفاهیم سیاسی و اجتماعی تابعی از تحول فرماسیون یا وضعیت واقعیِ نیروهاست. بر این پایه، می‏توان این ایده‏ها را در دستگاه نظری میشل فوكو مطرح كرد: مفاهیم برساختۀ فوكو، با ورود جامعۀ سرمایه‌داری به عصر اطلاعات، دست‌خوش تحول شده است. زیست ـ قدرت، تقریباً، كلیدی‏ترین مفهومی است كه با دگرگونی شرایط عینیِ اِعمال آن و با دگرگونیِ میدان واقعیت تولید سرمایه‏دارانه، از سوی طیف عمده‏ای از اندیشمندان، بازبینی و مجدداً شاكله‏بندی شده است. در این پژوهش، پس از مروری كوتاه بر پیشینۀ كاربرد مفاهیم زیست ـ قدرت و زیست ـ سیاست و معرفی دیدگاه‏های برخی از نظریه‏پردازان سنت انگلوامریكن، تلقی فوكو از این مفاهیم را مطالعه می‌كنیم. سپس، در بخش‏های دیگر این پژوهش، بر اساس اندیشه‏های جورجو آگامبن، آنتونیو نگری، و مایكل هارت، به بررسی گسست در سنت فوكویی مطالعات قدرت زیستی می‏‌پردازیم. در پایان، كاستی‏های اندیشۀ سیاسی و تاریخی فوكو را برمی‌شماریم و برای امكان یا امتناع كاربست روش‏شناسی‏ها و نظریه‌های وی در وضعیت استثناییِ پایدار یا وضعیت سرمایه‏داری اطلاعاتی واقعاً موجود ملاحظاتی را مطرح می‏كنیم.