تاثير تحريم هاي اقتصادي برتوليد و رفاه اجتماعي ايران: رهيافتي از الگوي رشد تعميم يافته تصادفي

اعمال تحريم هاي مختلف بر اقتصاد ايران اثرات نامطلوبي بر توليد و رفاه اجتماعي به جاي گذاشته اند، اما در كمتر مطالعه اي به كمي كردن تاثير شدت تحريم ها بر توليد و همچنين رفاه اقتصادي پرداخته شده است. هدف اين تحقيق در ابتدا بسط يك الگوي رشد تعميميافته با وجود تحريم و نرخ ارز تصادفي است. پس از بسط الگو، سه سناريو با توجه به نوع تحريم براي اقتصاد ايران تعريف شده كه در آنها اثرات تحريم ها بر سطوح توليد و رفاه اجتماعي بررسي مي شود. در الگوي بسط داده شده، تحريم ها به دو دسته تحريم هاي نفتي و تحريم هاي كالاهاي مصرفي، واسطه اي و سرمايه اي تقسيم شده ا ند. با استفاده از تابع ارزش تصادفي هميلتون بلمن ژاكوبين (SHBJ) و همچنين روش بهينه سازي تكاملي الگوريتم ژنتيك در سه سناريو تغييرات توليد و رفاه اجتماعي در وضعيت يكنواخت براي اقتصاد ايران كاليبره و بررسي شده است. نتايج نشان دهنده اين موضوع است كه در سناريوي اول تحريم ها بيشتر بر توليد اثر خواهد كرد در حالي كه در سناريوي دوم كه تحريم هاي نفتي اعمال مي شود، اثر آنها بر رفاه اجتماعي محسوس تر مي شود. در سناريوي سوم كه تركيبي از تحريم هاي فروش نفت و كالاهاي مصرفي، واسطه اي و سرمايه اي اعمال شده، تاثير تحريم ها نسبت به دو سناريوي قبلي بسيار وسيع تر خواهد بود. براساس توليد تحقق يافته سال 1390 شدت تاثير تحريم هاي نفتي كاهشي معادل 30 درصد در توليد ناخالص داخلي داشته و اعمال انواع تحريم ها بين 30 تا 50 درصد در كاهش توليد ناخالص داخلي نقش داشته اند.