مطالعه و بررسي ارقام مناسب صنوبر و پالو نيا در ارتفاعات كوهستاني شمال كشور (مطالعه موردي منطقه فريم سنگده مازندران)

The study of adaptability and growth of different Poplar and Palownia clons in mountainos region north of Iran( sangdeh Mazandaran.

چكيده به منظور جلوگيري از تخريب بيشتر اراضي جنگلي در حاشيه روستاهاي مناطق كوهستاني و اراضي عاري از پوشش جنگلي، تعداد 11گونه و كلن از ارقام پرمحصول و تند رشد صنوبر و پالونيا جهت تعيين ميزان سازگاري و موفقيت آنها انتخاب گرديد و در ارتفاعات جنگلي فريم منطقه سنگده در استان مازندران نسبت به كاشت نهال از ارقام مورد نظر كه بر اساس تجربيات و مطالعات اوليه حاكي از توان سازگاري، استقرار و توليد چوب مناسب آنها در اين قبيل مناطق مي‌باشد، اقدام شد. تعداد 75 اصله نهال از هر رقم به‌صورت گروهي 5×5 و در قالب طرح آماري بلوك‌هاي كامل تصادفي در سه تكرار كاشته شدند. در نهايت پس از اجراي طرح دريك دوره 5 ساله و با توجه به اندازه گيري هاي سالانه و تجزيه و تحليل آماري داده ها، از ميان كلن‌ها و ارقام صنوبر و پالونيا كشت شده، كلن‌هاي Populus tremula, Populus trichocarpa, Populus euramericana 561.41, Populus euramericana 488 و Populus euramericana triploكه از توان استقرار و سازگاري مناسبي در منطقه مورد آزمايش برخوردار بوده و توليد قابل قبولي را نيز ارايه نموده اند، انتخاب و جهت توسعه و ترويج در اين قبيل اراضي به سازمان هاي اجرايي و ترويجي و روستاييان مناطق معرفي مي‌گردند. گونه پالونيا از استقرار و رشد مناسبي برخوردار نبوده و جهت كشت در اين منطقه و در اين مرحله، توصيه نمي‌شود. با اين وجود بررسي بيشتر اين گونه در آينده در منطقه مذكور پيشنهاد ميگردد.

Abstract In order to rehabilitate the degraded mountainous forests in village's vicinity with fastgrowing species, one experimental sites was selected in east, northern of Iran. The selected sites was located in Farim (Sangdeh) in Mazandaran provinces. eleven seedlings of different species and clones of Poplar and Paulownia were planted in 5x5 groups in frame of Randomized Complete Block Design (RCBD) with 3 replications. Results of survival percetage and wood production after 5 years of study showed that some of species and poplar clones such as, Populus euramerican 488, Populus. trichocarpa Torr, Populus euramericana 561.41. , Populus tremula L., and Populus euramericana triplo., were the most promising species which can be introduced for rehabilitation and wood production in the study area. Paulownia was not successful and it is not suitable in the higher elevations.This species need to more study in future. Key words: mountainous region, northern Iran, Poplar, clone, Paulownia, wood farming