نظاميان و گذار به دموكراسي در كشورهاي عرب: مطالعه موردي نقش نظاميان در تحولات سياسي-اجتماعي مصر (20115-2011)

مداخله نظاميان در سياست دركشورهاي جهان سوم و خاورميانه، پديده اي رايج در نيمه دوم قرن بيستم بوده است. با توجه به اين كه از سال 1952 به بعد نظاميان در عرصه هاي سياسي و اقتصادي مصر دست برتر را داشته اند و در تحولات اخير نيز از آغاز انقلاب تا كودتا عليه اخوان‌المسلمين و به قدرت رسيدن «سيسي» نقش مهمي داشته اند، مطالعه در باب روند قدرت-يابي آنان در صحنه سياسي مصر ضروري به نظر مي‌رسد. مقاله حاضر پس از مرور و ارزيابي نظريه هاي مطرح درخصوص نظاميان و سياست، به بررسي نقش نظاميان در فرايند گذار به دموكراسي در اين كشور پرداخته است. به عقيده نگارندگان، نقش نگهبان و تسهيل كننده ارتش در فرايند مدرنيزاسيون الزاماً در فرايند دموكراتيزاسيون قابل تعريف نيست و در واقع، آنچه در تحولات امروز مصر شاهد هستيم، عبارت است از فقدان انسجام رويكردي ميان سران ارتش، تداوم وابستگي ارتش به امريكا، تلاش مجدد نظاميان براي بازتوليد شبه‌اقتدارگرايي دوران مبارك، توسل به شيوه هاي قديمي همچون نظامي ‌كردن و امنيتي كردنِ دولت و فقدان اراده مبتني بر واگذاري قدرت به غيرنظاميان. اين عوامل بي ترديد با ايفاي نقش مثبت و موثر نظاميان در فرايند گذار به دموكراسي در مصر منافات دارند. اين مقاله در چارچوب پارادايم تفسيرگرا و با بهره گيري از روش تبييني- تحليلي، به برررسي مباحث پيش گفته پرداخته است.