بررسي تحمل ژنوتيپ هاي گندم نان (Triticum aestivum L.) به تنش خشكي انتهاي فصل بر اساس برخي صفات زراعي

تنش خشكي انتهاي فصل باعث كاهش عملكرد گندم در بسياري از مناطق ايران مي­شود. با انتخاب ارقام متحمل مي­توان خسارت اين تنش را كاهش داد. ژنوتيپ­هاي WS-82-9، سيروان، WS-86-14، پيشتاز، پارسي، بك كراس روشن، ارگ، روشن، پيشگام، الوند و مهدوي طي دو سال زراعي 1392-1390 در منطقه اصفهان در دو شرايط آبياري معمول و تنش خشكي آخر فصل از نظر عملكرد دانه، عملكرد بيولوژيك، شاخص برداشت و وزن هزار دانه مطالعه شد. تنش خشكي باعث كاهش صفات گرديد و شدت تنش (SI) براي صفات فوق به ترتيب 501/0، 259/0، 325/0 و 424/0 بود. ژنوتيپ­ها از نظر همه صفات تفاوت داشتند. تعداد 11 شاخص­ تحمل و حساسيت به تنش و ميانگين رتبه هر ژنوتيپ براي شاخص­ها محاسبه شد. از نظر عملكرد دانه، ارقام پيشگام، سيروان، الوند و لاين WS-86-14 به ترتيب چهار ژنوتيپ متحمل و رقم روشن حساس­ترين ژنوتيپ بود. شاخص­هاي MP، GMP، STI، HM و MSTI(k1) با عملكرد دانه در هر دو شرايط تنش و عدم تنش همبستگي مثبت و معني­دار داشت. همبستگي مثبت و معني­دار عملكرد دانه با شاخص برداشت، اهميت توجه به اين صفت را نشان داد. از نظر شاخص برداشت، لاين WS-86-14 و رقم روشن به ترتيب متحمل ­­­ترين ‍و حساس­ترين ژنوتيپ بود. رقم هاي پيشگام و سيروان براي كاشت در مناطق مشابه كه احتمال وقوع تنش خشكي در انتهاي دوره رشد گندم وجود دارد توصيه مي­گردد.