مكان يابي ژن هاي كنترل كننده صفات فيزيولوژيك آفتابگردان تحت شرايط تنش شوري

به منظور بررسي تاثير تنش شوري بر عملكرد و صفات فيزيولوژيك آفتابگردان و تجزيه ژنتيكي صفات در شرايط تنش شوري، آزمايشي به صورت فاكتوريل بر پايه طرح كاملاً تصادفي با سه تكرار در شرايط گلداني در فضاي باز انجام گرفت. عوامل مورد بررسي شامل سطوح مختلف تنش شوري (نرمال و تنش ناشي از 6 دسي زيمنس بر متر) و لاين هاي خويش آميخته نوتركيب آفتابگردان (102 لاين حاصل از تلاقي بين دو لاين RHA266 و PAC2 به همراه والدين) بودند. صفات مورد مطالعه شامل عملكرد دانه، محتواي كلروفيل، ميزان فتوسنتز خالص، محتواي نسبي آب برگ، غلظت عناصر Na+ و K+ بود كه در مرحله بعد از گلدهي كامل اندازه گيري شدند. نتايج نشان داد كه اثر تنش شوري روي عملكرد دانه، Na+، K+ و نسبت هاي Na+/K+، K+/ Na+ و محتواي نسبي آب برگ معني دار مي باشد. از نظر تمامي صفات مورد مطالعه بين ژنوتيپ هاي مورد بررسي اختلاف معني داري مشاهده شد. تجزيه ژنتيكي صفات مورد مطالعه با استفاده از نقشه پيوستگي تهيه شده با 221 نشانگر مولكولي (SNP11SSR/210) با متوسط فاصله 44/7 سانتي مورگان بين نشانگرها به روش مكان يابي فاصله اي مركب (CIM) انجام گرفت. در مجموع براي 8 صفت مورد مطالعه 8 QTL در شرايط تنش و 10 QTL در شرايط نرمال شناسايي شد. درصد تغييرات فنوتيپي توجيه شده توسط QTL ها بين 4/10% تا 4/34% متغيير بود. با بررسي مكان هاي ژني شناسايي شده تحت شرايط نرمال و تنش شوري مشخص شد QTL هاي Na+.S.4.1 با Na+/K+.S.4.1 و Chl.NS.6.1 با K+.S.6.1 هم مكان هستند. استفاده از QTL هاي هم مكان در شرايط مختلف محيطي مي تواند موجب افزايش كارايي انتخاب به كمك نشانگر و پيشبرد برنامه هاي به-نژادي گياهي شود.