اثر سطوح فسفر و بور بر عملكرد، اجزاي عملكرد و كيفيت دانه دو رقم كلزا در شرايط كشت گلخانه اي

به منظور ارزيابي اثر سطوح مختلف فسفر و بور بر عملكرد، اجزاي عملكرد، كيفيت دانه (پروتئين و روغن) و مقدار فسفر و بور كلزا (Brassica napus L.)، آزمايشي گلخانه اي (با هدف حذف ساير عوامل محيطي موثر بر پارامترهاي رشد، كه در مزرعه قابل كنترل نيستند) مركب از دو رقم كلزا (طلايه و زرفام)، سه سطح فسفر (صفر، 25 و 50 ميلي­گرم بر كيلوگرم) و سه سطح بور (صفر، 2 و 4 ميلي­گرم بر كيلوگرم) در سه تكرار اجرا شد. نتايج نشان داد كه ارقام مورد آزمايش كلزا از نظر عملكرد دانه، ارتفاع ساقه، تعداد خورجين در بوته، وزن هزار دانه و مقدار نيتروژن، فسفر، بور و روغن دانه تفاوت معني­داري داشتند. افزايش سطح فسفر به طور معني­داري وزن خشك دانه، كاه و كلش، ريشه و عملكرد زيستي و نيز ارتفاع ساقه، تعداد خورجين در بوته، وزن هزار دانه، عملكرد پروتئين و عملكرد و درصد روغن دانه را افزايش داد (05/0P≤). اما غلظت نيتروژن دانه در اثر كاربرد فسفر كم شد. كاربرد بور تنها غلظت و جذب كل بور و درصد روغن دانه را در هر دو رقم كلزا به صورت معني داري افزايش داد. همبستگي مثبت و معني داري بين عملكرد دانه با عملكرد پروتئين، تعداد خورجين در بوته و وزن هزار دانه وجود داشت. كاربرد فسفر و بور، غلظت و جذب كل فسفر و بور را در دانه­ي هر دو رقم كلزا افزايش داد. اثر برهمكنش فسفر و بور بر بيشتر متغيرهاي مورد مطالعه مثبت بود؛ ولي معني دار بودن اين اثر در دو رقم متفاوت بود. انجام آزمايش مزرعه اي با سطوح بيشتري از فسفر و بور و ارقام متنوع كلزا توصيه مي­شود.