خوانش عرفاني معراج در ديوان ملاپريشان

The survey of the mystical ascension to heaven in the poem of Mollaparishan

ملاپريشان لرستاني شاعري توانا و از عرفاي بزرگ نيمۀ دوم قرن هشتم هجري و از شاگردان و معاصران شيخ‌رجب بُرسي است. وي آشنايي عميقي با مفاهيم كلامي و فلسفي داشته و از دانش وسيعي در عرصۀ هستي‌شناختي عرفاني بهره مي‌برده است. كاربرد آيات، روايات، امثال، حكم و مصطلحات فلسفي‌عرفاني هم بيانگر احاطۀ او بر زبان و ادب عربي است و هم مبيّن شناخت ژرف او از اين منابع. در اين نوشتار، روايت عارفانۀ مبتني‌بر مباني قرآني‌روايي ملاپريشان از واقعۀ عظيم معراج پيامبر(ص) را براساس اشعار مندرج در ديوان او باز مي‌خوانيم و آن را با نگرش ديگر عرفاي مسلمان مقايسه مي‌كنيم. اين پژوهش به‌روش كتابخانه‌اي و براساس تحليل محتوا است. ملاپريشان نگرش شيعي خود از معراج را تبيين و ضمن تأويل موضوع، بر تقدم فضل حضرت رسول(ص)، تاكيد كرده است. وي از سنت ادب ‌عرفاني فارسي تأثير پذيرفته است

Mollaparishan lorestani, was a powerful poet, and one of the great poets of second half of the eighth century Hejria and one of the students of Sheikh Rajab Borsi. He has the special knowledge of discourse and philosophical contexts and he has splendid understanding of mystical ascension. The usage of philosophical exles and signs shows that he has the complete proficiency in Arabic language and literature. In this research, we read the narrative of Mollaparishan about the prophits ascension to heaven, which is based on his poems to compare with other viewpoints regarding its contents. Mollaparishan has a Shia viewpoint, he emphasizes the virtue of the Prophet, and the tradition of Persian mystical literature affected him.