ﺑﺮﺭﺳﻲ ﻓﻘﻬﻲ ﺷﺮﺍﻳﻂ ﻧﺎﻳﺐ ﺩﺭ ﺣﺞ

براي كسي كه مي خواهد نيابت حج و يا عمره ديگري را (چه به صورت تبرعي و چه استيجاري) بر عهده گيرد، شرايطي بيان شده كه برخي از فقهاي شيعه بر آنها اتفاق كرده و برخي ديگر اختلاف دارند. اين شرايط، آن گونه كه برخي از فقها (كاشف الغطاء، اول، 1422 ق.ج4، ص 489) فرموده اند، از جهتي بر دو قسم است: اول؛ شرايطي كه صحت عمل متوقف بر آن ها است؛ مانند عقل حين عمل، تمييز كودكان، اسلام، ايمان، عدم اشتغال ذمه نايب به واجب مضيق، اذن مولي به عبد، اذن شوهر به زن و اذن ولي به مميز. دوم؛ شرايطي كه مجزي بودن عمل متوقف بر آن ها است، اگرچه خود عمل صحيح باشد؛ مانند بلوغ كودكان و عدالت نايب (درجايي كه استيجار شخص براي فراغ ذمه منوب عنه باشد). اين مقاله به خاطر گستردگي مباحث فقهاي شيعه و ادله آنان در خصوص شرايط نايب، در چند شماره تقديم خوانندگان محترم مي گردد: در بخش نخست (كه در شماره 91 ملاحظه كرديد) چهار شرط نايب؛ يعني بلوغ، عقل، اسلام و ايمان مورد بررسي قرار گرفت و در اين شماره، سه شرط ديگر؛ يعني بر عهده نداشتن حج واجب ديگر، آگاهي به اعمال و احكام حج و عدم معذوريت نايب و در شماره بعد، مسئله ضرورت نايب مورد بررسي فقهي قرار مي گيرد.