بررسي روابط صفات در شرايط عادي و تنش خشكي در ارقام كلزا

اين پژوهش بررسي هم­بستگي و كشف روابط صفات فنولوژيك، مورفولوژيك و فيزيولوژيك و تعيين مهم­ترين اجزاي دخيل در توجيه تنوع عملكرد دانه در ارقام مختلف كلزا تحت تاثير تنش رطوبتي است كه در سال زراعي 88-1387 در مزرعه تحقيقاتي دانشگاه صنعتي اصفهان انجام شد. در اين آزمايش تعداد 28 رقم كلزا در قالب طرح بلوك­هاي كامل تصادفي و در دو محيط رطوبتي نرمال و تنش خشكي از نظر صفات مورفولوژيك، زراعي و فيزيولوژيك مورد ارزيابي قرار گرفتند. نتايج نشان داد كه محتواي پرولين در شرايط تنش خشكي با عملكرد دانه هم­بستگي معني­دار (42/0) دارد و احتمالا مي­تواند به عنوان شاخص انتخاب غير مستقيم براي مقاومت به خشكي استفاده شود. در شرايط عدم تنش، عملكرد دانه با صفات، تعداد خورجين در گياه، تعداد دانه در خورجين، تعداد خورجين در ساقه اصلي، تعداد خورجين در واحد سطح هم­بستگي مثبت و معني­داري داشت در حالي­كه در شرايط تنش، هم­بستگي معني­داري بين عملكرد با تعداد خورجين در گياه مشاهده نشد. در هر دو محيط رطوبتي عملكرد با ميزان محتوي نسبي آب هم­بستگي نشان داد. در نتايج حاصل از رگرسيون مرحله­اي در شرايط عدم تنش، صفات تعداد دانه در خورجين، تعداد خورجين در واحد سطح و وزن هزار دانه بيشترين سهم را در توجيه عملكرد دانه داشتند. در شرايط تنش صفات وزن هزار دانه، تعداد خورجين در گياه، تعداد دانه در خورجين و تعداد روز تا گلدهي، داراي بيشترين سهم بودند. نتايج تجزيه خوشه­اي براساس صفات مورفولوژيك و فيزيولوژيك در شرايط عدم تنش و تنش، ارقام را به سه گروه تقسيم كرد. نمونه­هاي داراي فاصله ژنتيكي بيشتر مي­توانند كانديداهاي مناسب براي پيشبرد برنامه­هاي اصلاحي در براي توسعه ارقام جديد مورد استفاده قرار گيرند.