بررسي اثرات القاي پلي پلوئيدي در شرايط درون شيشه بر گياهچه هاي باززاشده بذرالبنج مشبك (Hyoscyamus reticulatus L.)

بذرالبنج مشبك (Hyoscyamus reticulatus L.) يكي از مهم­ترين گياهان داروبي متعلق به تيره بادنجانيان بوده كه به دليل دارا بودن آلكالوئيدهاي تروپاني در صنايع داروسازي كاربرد فراواني دارد. در سال­هاي اخير باززايي، پرآوري و پلي پلوئيدي درون شيشه اي گياهان دارويي، يكي از موضوعات جالب توجه در بيوتكنولوژي و كشت بافت گياهي مي باشند. آزمايشي به صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي با تيمار هورمون بنزيل آمينوپورين (BAP) در سه سطح (0، 4/4 و 8/8 ميكرومولار) و ايندول استيك اسيد (IAA) در سه سطح (0، 1/1 و 2/2 ميكرومولار) و در سه تكرار انجام شد. در ادامه القاي پلي پلوئيدي در شرايط درون شيشه اي روي گياهچه هاي باززايي شده با تيمار كلشي سين در 5 غلظت (0، 05/0، 1/0، 2/0 و 5/0 درصد) و سه زمان 24، 48 و 72 ساعت، مورد مطالعه قرار گرفتند. براي تعيين سطح پلوئيدي گياهان، بررسي هاي ميكروسكوپي، فلوسايتومتري و شمارش كروموزومي انجام شد. نتايج نشان داد كه پس از شش ماه رشد، تيمار هورموني 8/8 ميكرومولار BAP به همراه 2/2 ميكرومولار IAA با ميانگين13/13 گياهچه در هر ريز نمونه، شاخه­زايي بهترين تيمار هورموني براي باززايي شناخته شد. نتايج بررسي هاي فلوسايتومتري نشان داد كه تيمار 1/0 درصد كلشي سين در زمان 48 ساعت با راندمان 72 درصد توليد گياهان پلي پلوئيدي مناسب ترين تيمار شناخته شد. القاي پلي پلوئيدي با تغييرات معني­دار در ويژگي­هاي مختلف گياه همراه بود. تعداد كروموزوم گياهان ديپلوئيد برابر با 34 عدد (2n=2x=34) و درگياهان تتراپلوئيد برابر 68 (2n=2x=68) بود. بنابراين مي توان گفت كلشي سين بطور موثري قابليت القاي پلي پلوئيد در اين گياه را دارد.