برآورد ارزش اقتصادي مستقيم كاركرد حفاظت خاك پوشش گياهي مراتع (مطالعه موردي: مراتع ييلاقي حوزه آبخيز نوررود)

يكي از كاركردهاي غيرعلوفه اي پوشش گياهي مراتع، حفاظت خاك و جلوگيري از فرسايش است. فرسايش آبي داراي تاثيرات مستقيم و غيرمستقيم بر سطح خاك مي باشد كه همراه با معضلاتي در ابعاد اقتصادي، اجتماعي و زيست محيطي مي­باشد. بنابراين هدف از تحقيق حاضر برآورد تاثير مستقيم فرسايش آبي بر كاركرد حفاظت خاك پوشش گياهان مرتعي و مقايسه ارزش اقتصادي آن و نيز در تراكم مختلف پوشش گياهي مراتع ييلاقي بلده در شمال ايران بوده است.به اين منظور، ارزش حفاظت خاكي با روش كاهش بهره وري علوفه محاسبه شد. چارچوب اوليه مدل تابع زيست- اقتصادي بوده است كه با تخمين تابع توليد كاب-داگلاس به روش حداقل مربعات معمولي برازش شد. اين الگو مبتني بر پارامترهاي فيزيكو- شيميايي خاك منطقه و ميزان فرسايش بوده است كه در تحقيق حاضر تنها تاثير فرسايش خاك بر عملكرد علوفه معني دار شد. نتايج حاصله از ارزش گذاري 6/94978 هكتار اراضي مرتعي نشان­دهنده آن بود كه ارزش كاهش بهره وري علوفه معادل 230084 ريال در هكتار برآورد شد. بيشترين ارزش حفاظت خاكي مربوط به مرتع متراكم (86/10) ميليارد ريال و كمترين ارزش مربوط به مرتع كم تراكم 31/1 ميليارد ريال مي باشد.نتايج تحقيق حاضر، لزوم تحقيقات مشابه در عرصه منابع طبيعي و پوشش گياهي طبيعي را با در نظر گرفتن متغيرهاي مستقل از چارچوب اوليه مدل ضروري بنظر مي رسد.