جزيره گرمايي كلان شهر مشهد

با رشد شهرنشيني، افزايش جمعيت و تغيير كاربري ها در قرن اخير، دماي شهرها نسبت به حومه افزايش داشته و جزاير حرارتي شهر شكل مي گيرد. شهر مشهد نيز، يكي از كلان شهرهاي ايران، اين بحران نوين شهرنشيني را تجربه مي كند. در اين پژوهش با استفاده از تصاوير باند 6 سنجنده TM ماهواره لندست، موقعيت جزاير گرمايي شهر مشهد در 4 سال مختلف (1371-1390) براي تيرماه و مردادماه شناسايي شد. به اين منظور، از تصاوير دردسترس ماهواره لندست از مركز مطالعات زمين شناسي آمريكا و داده هاي ساعتي هواشناسي مشهد استفاده شد. با استفاده از روش كين، الگوريتم و مدل مناسب و نيز نقشه حرارتي سطح زمين، شاخص پوشش گياهي و جزاير حرارتي شهر مشهد تهيه شد. نتايج نشان داد مكان هاي عاري از پوشش گياهي و داراي رطوبت پايين با قالب فضاهاي باز، فاقد كاربري يا كاربري حمل و نقل از جنس خاك و سنگ مانند منطقه ثامن و منطقه 12 شهري، دماي سطح زمين بالا بوده و جزيره هاي گرمايي شهر را شكل مي دهند و منطقه پارك ملت، باغ ملك آباد و باغ هاي آستان قدس رضوي با شاخص پوشش گياهي درختزار و رطوبت بالا، محدوده هاي سرد شهر هستند. اولين مركز تشكيل جزيره گرمايي در طي چهار سال مورد مطالعه به خصوص در 2 سال آخر (1388و1390)، منطقه 12 شهري با نبود پوشش گياهي و كاربري مسكوني با فضاي باز خالي است. دومين مركز جزيره گرمايي در منطقه 8 شهري به دليل وجود بزرگراه شهيد كلانتري از لحاظ پوشش سطح آسفالت و حجم ترافيك و وجود دو منطقه نظامي با زمين هاي باير بدون پوشش گياهي و رطوبت است. بنابراين با گسترش فيزيكي شهر، وسعت و تعداد جزيره هاي گرمايي افزوده مي گردد.