تجمع جغرافيايي فعاليت هاي صنعتي و رشد بهره وري: شواهدي از صنايع توليدي استان هاي ايران

اين مقاله اثر تجمع فضايي فعاليت هاي صنعتي را بر رشد بهره وري صنايع توليدي استان هاي ايران با استفاده از رگرسيون داده هاي مقطعي و رگرسيون تلفيقي پويا با روش گشتاورهاي تعميم يافته (GMM) در دوره 92-1379 بررسي مي كند. براي اندازه گيري تجمع صنعتي از شاخص اليسون گليزر(EG) استفاده شد. يافته ها «فرضيه ويليامسون» را تاييد مي كند؛ بدين معنا كه تجمع فعاليت هاي صنعتي تا سطح معيني از توسعه يافتگي بر رشد بهره وري اثر مثبت دارد. وقتي زيرساخت هاي اقتصاد به ويژه حمل و نقل مناسب نباشد، ارتباطات به راحتي امكان پذير نبوده و دسترسي به بازارهاي سرمايه با محدوديت مواجه مي شود و نيز كارايي از طريق تمركز توليد در فضا افزايش مي يابد؛ اما با بهبود زيرساخت ها و گسترش بازارها، اثرات خارجي ازدحام در مراحل توسعه يافتگي تغيير كرده و اين امر مي تواند سبب پراكندگي بيشتر فعاليت هاي اقتصادي شود؛ يعني تجمع، موجب انباشت سرمايه فيزيكي و انساني شده و اين تسريع رشد اقتصادي را در پي خواهد داشت.