جنبه هاي قضايي حقوق شهروندي

كلمه‌ی شهروند شامل اتباع یك كشور كه دارای ملیت آن كشور هستند، می‌شود. خواه این افراد در داخل آن كشور بوده، خواه خارج از مرزهای آن زندگی كنند. حقوق شهروندی نیز مجموعه حقوق، وظایف و مسئولیت‌ها‌ی حاكم بر روابط و تعاملات شهروندان نسبت به یكدیگر و هم‌ چنین قوای حاكم بر كشور می‌باشد. حقوق شهروندی گرچه دارای مبانی مشتركی با حقوق بشر بوده، اما از جهت مخاطب این حقوق، موضوع و دامنه‌ی مشمول آن، از حقوق بشر متمایز می‌باشد. حقوق شهروندی نیازمند شرایطی است كه زمینه‌ها‌ی تحقق آن را فراهم آورد؛ از جمله این شرایط دموكراتیك بودن دولت حاكم و آزاد بودن جامعه‌ی مدنی می‌باشد. مبنای نخستین حقوق شهروندی را باید اصل كرامت ذاتی انسان دانست. قانون اساسی، قانون آئین دادرسی كیفری، قانون برنامه‌ی چهارم توسعه و قانون احترام به آزادی‌ها‌ی مشروع و حفظ حقوق شهروندی، مبانی دیگر حقوق شهروندی در كشور ما می‌باشند. حقوق مذكور، با همه‌ی ضرورت خود، در زمینه‌ها‌ی تقنینی و اجرایی، با موانع و چالش‌ها‌یی روبه‌روست كه تحقق و احیای عملی آن را با مشكل مواجه كرده است.