نقش مداخلات جهت كاهش مصرف سيگار در نوجوانان دبيرستاني: مطالعه مروري

The Role of Interventions in Reduction of Smoking in High School Adolescents: A Review Study

زمینه و هدف: امروزه، نیكوتین به‌عنوان یك ماده اعتیادآور شناخته شده و ترك آن دشوار است. وابستگی به سیگار نیز خیلی سریع ایجاد شده و شیوع بالای وابستگی به نیكوتین، آن را به شایع‌ترین اختلال روانپزشكی تبدیل كرده است. این مطالعه با هدف بررسی و مقایسه مداخلات مبتنی بر روش‌های آموزشی و آموزش با استفاده از تئوری‌ها و مدل‌های آموزش بهداشت جهت كاهش مصرف سیگار در نوجوانان انجام شد. روش بررسی: جستجوی الكترونیكی با استفاده از كلمات كلیدی فارسی و انگلیسی از پایگاه‌های بانك اطلاعاتی مقالات علوم پزشكی ایران (Iran Medex)، پایگاه اطلاعات علمی ‌(SID)،PubMed ، Sciencedirec و Biomedcentral از اول اردیبهشت‌ماه سال 1394 تا 15خرداد سال 1394 انجام گرفت. یافته‌ها: 9 پژوهش مداخله‌ای در این مطالعه مروری مورد بررسی قرار گرفت. مداخلات به دو دسته مطالعات تقسیم شدند كه در مجموع در 5 مطالعه، تئوری‌ها و مدل‌های آموزش بهداشت، مبنای مداخله بود و در 4 مطالعه دیگر، مداخلات بدون استفاده از تئوری‌ها و مدل‌های آموزش بهداشت انجام شده بود. تمامی ‌مطالعات، به‌صورت مداخله و كنترل بود. نتیجه‏گیری: نتایج نشان داد آموزش مبتنی بر تئوری و مدل‌های آموزش بهداشت می‌تواند تأثیر زیادی بر كاهش مصرف سیگار در نوجوانان داشته باشد. همچنین مدت زمان، روش انجام مداخلات و برنامه‌های آموزشی با استفاده از مدل‌ها و تئوری‌های مناسب در اثربخشی مداخلات، به‌منظور كاهش مصرف سیگار در نوجوانان از اهمیت فراوانی برخوردار است.

Background and Objectives: Today nicotine has been known as an addictive substance and difficult to quit. Cigarette dependence also occurs quickly and high prevalence of nicotine dependence has made it the most common psychiatric disorder. This study was performed with the purpose of evaluating and comparing interventions based on training methods and training based on the use of theories and models of health education to reduce smoking in adolescents. Methods: Electronic search was performed using Persian and English keywords in Iran medical science databank (Iran Medex), Scientific Information Database (SID), PubMed, Science direct, Biomed Central from April 21 to June 5, 2015. Results: Nine interventional researches were investigated in this review study. The interventions were divided into two studies, which, in general, theories and models of health education were the basis for intervention in 5 studies, and 4 other interventions were carried out without the use of theories and models of health education. All studies were performed as intervention and control. Conclusion: The results showed that education based on theory and models of health education has a major impact on the reduction of smoking in adolescents. Also, time, method of interventions, and training programs using appropriate models and theories is of great importance in the effectiveness of interventions to reduce smoking in adolescents.