گونه شناسي معنويت گرايان جديد

گونه‌شناسی و یا تقسیم و تفكیك انواع پدیده‌‌های اجتماعی براساس توجه به ویژگی‌‌های مشترك در كنار وجوه ممیزه به مطالعه دقیق‌تر امور و شناخت بهتر واقعیت‌‌های اجتماعی كمك می‌كند. چرا كه از آشفتگی و درهم‌ریختگی ذهنی كاسته و قدرت تمیز انواع پدیده‌‌های اجتماعی را كه در نظر اول غیرقابل تفكیك به‌نظر می‌رسند، فراهم می‌سازد. مقاله حاضر با هدف ابهام‌زدایی از پدیده معنویت‌گرایی جدید و گروندگان به آن و تلاش برای پرهیز از خلط آن با پدیده‌‌های مشابه چون جنبش‌‌های نوپدید دینی، با مرور و بررسی گونه‌شناسی‌‌های صورت‌گرفته، تعاریف معنویت‌گرایی جدید و سایر مطالعات نظری، گونه‌شناسی‌ نظری جدیدی معرفی می‌كند كه نه‌تنها ضعف‌‌های گونه‌شناسی‌‌های پیشین را مرتفع می‌سازد، بلكه ارتقاء توان تجرید را با برجسته‌سازی تمایزات به‌دنبال خواهد داشت. نتیجه این بررسی استخراج 15 سنخ از معنویت‌گرایان جدید براساس 5 دلیل گرایش (روشنگری، التیام‌بخشی روحی ـ روانی، كسب موفقیت، سرگرمی و رفع مشكلات جسمانی) در 3 شكل گرایش (مخاطب، مشتری و عضو جنبش/جماعت) است.