نگاهي به ادبيات مسيحيان ايراني به پهلوي ساساني؛ مطالعه ي موردي: كتيبه لوح مسي پهلوي ساساني در كيلون هند

مقاله حاضر در خصوص یكی از كتیبه‌های خصوصی به خط و زبان پهلوی ساسانی در هند است. كتیبه‌های دوره ساسانی به دو گروه قابل تقسیم هستند. یكی كتیبه‌های سلطنتی و بزرگان به الفبای كتیبه‌ای یا منفصل كه بیشتر مربوط به نیمة نخست شاهنشاهی ساسانی هستند و گروه دیگر كتیبه‌های خصوصی، مزارنوشته و وقفی و یادگارنوشته، كه به خط پهلوی ساسانی متصل نوشته شده‌اند و مربوط به اواخر دورة ساسانی و سده‌های نخستین اسلامی در ایران است. اهمیت این كتیبه در این است كه متعلق به مسیحیان ایرانی است كه به جهت فعالیت‌های اقتصادی و تجاری به جنوب هند رفته‌اند. به واقع، اینان نخستین مهاجران ایرانی به هند قبل از مهاجرت زردشتیان هستند. اهمیت دیگر این كتیبه سه زبانه بودن آن است و نشان می‌دهد كه اجتماعات زردشتی و مسلمان نیز در جنوب هند و در شهر كولم با هم می‌زیسته‌اند. این كتیبه سند وقف زمینی به مسیحیان ایرانی از سوی شاه هندی این منطقه است كه مربوط به حدود آغاز قرن نهم میلادی است.