دانش فلسفه حق، در انديشه آيت الله جوادي آملي

The Science of the Philosophy of Right in Ayat allah Javadi Amoli’s Thoughts

مهم‎ترين مسائل دانش فلسفۀ حق عبارت‌اند از: مفهوم حق، انواع حق، صاحبان حق و منشأ حق. اين مقاله با روش عقلي و كتابخانه‌اي مي‌خواهد انديشۀ آيت‌الله جوادي آملي را دربارۀ اين مسائل از آثار مكتوبشان استخراج كند. گزاره‎هاي زير خلاصۀ انديشۀ وي دراين‌باره است: 1. مفهوم حق (موضوع دانش فلسفۀ حق) مفهومي فلسفي است؛ 2. حق مي‎تواند اساس چهار تقسيم قرار گيرد: منشأ؛ صاحب؛ تلازم يا عدم‎تلازم با تكليف مقابل يا مجامع؛ قابليت و عدم‎قابليت انتقال از صاحب حق؛ 3. همۀ موجودات مي‎توانند صاحب حق باشند؛ 4. خاستگاه همۀ حق‎ها خداي متعال است.

The most important issues in the science of the philosophy of right are the notion of right, the kinds of right, the right holders, and the origin of right. In this paper, with aids of textual research, we will try to draw the thoughts of Ayat Allah Javadi Amoli about these problems out of his writings. The below propositions are the extract of his thoughts: (1) the notion of right (subject matter of the science of philosophy of right) is a philosophical notion; (2) the right could be divided in terms of four features: origin, holder, correlation or the lack of correlation with inclusive or exclusive obligation; (3) all beings could have some rights; (4) God is the origin of all rights.